Cầu Dài ở Đồng Hới

In bài Gửi

Xem với cỡ chữ : A- A A+

Cầu Dài ở ví trí địa giới phía nam phường Hải Đình, phía bắc phường Phú Hải thuộc thành phố Đồng Hới.

Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Tú thì "Trườc thời chiến tranh Trịnh- Nguyễn là bến đò ngang. Thời chiến tranh Trịnh- Nguyễn được bắc cầu tạm cho quân đi. Kết thúc chiến tranh Trịnh- Nguyễn năm 1972 cầu bị phá hủy hoàn toàn. Bến đò ngang lại được hình thành. Sau đó Chiến tranh Tây Sơn- Nhà Nguyễn làm lại cầu Dài cho hàng vạn quân lính và dân công đi. Kết thúc chiến tranh Nhà Nguyễn- Tây Sơn cầu lại bị phá hủy lần nữa". Năm Gia Long thứ nhất (1802) vẫn chưa có cầu mà có đò ngang đưa khách qua sông Lũy, gọi là Bến đò Quảng Bình. Sau khi yên vị, năm Gia Long thứ 10, vua cho bắc cầu gỗ. Năm Minh Mệnh thứ 6 (1826) sửa bắc lại gọi là cầu Quảng Bình. Cầu dài 44 trượng, nhịp giữa cao 12 thước, hai đầu cầu đều cao 8 thước, bề ngang 16 thước, còn gọi là cầu Bình Quan.

Năm 1901, Pháp cho bắc Cầu Dài bằng bê tông cốt thép, rộng 4 mét, dài 119 mét, 13 nhịp, nhịp thứ 7 dài 9 mét là nhịp dài nhất, vừa đủ cự ly cho ô tô vận tải qua lại 1 chiều. Từ ngày Pháp cho xây dựng lại, dân gian cũng như văn bản hành chính gọi là Cầu Dài, không còn gọi là cầu Quảng Bình nữa. Có thể gọi là Cầu Dài vì cách Cầu Dài về phía nam hơn 500 mét có 1 cây cầu ngắn 7 trượng cùng bắc 1 lần với Cầu Dài. Người ta so sánh độ dài 2 cầu để đặt tên. Cầu dài 44 trượng đặt tên là Cầu Dài. Cầu dài 7 trượng đặt tên là Cầu Ngắn. Thời ấy dân ở đây thưa thớt và chưa có địa danh, cũng không có nhiều cầu, cũng chưa có cách đặt tên cầu theo lý trình nên đặt tên cầu như thế cho dễ nhớ.

Cầu Dài là nơi ghi dấu những thăng trầm lịch sử làng Động Hải và thành phố Đồng Hới. Năm 1947, khi giặc Pháp đánh chiếm Động Hải- Đồng Hới, thực hiện tiêu thổ kháng chiến, bộ đội ta đã giật mìn làm nhịp cầu thứ 7 đổ gục, chìm nghỉm xuống sông. Giặc Pháp nối lại nhịp cầu bằng thép Épphen để dùng tạm.

Năm 1954, Ty Giao thông Vận tải Quảng Bình cho gở nhịp cầu tạm đó và thay lại dầm bê tông cốt thép. Năm 1965, đế quốc Mỹ ném bom đánh sập hoàn toàn 119 mét Cầu Dài. "Xe chưa qua, nhà không tiếc, đường chưa thông không tiếc máu xương" là ý chí sắt đá của người dân Đồng Hới – Quảng Bình trên mặt trận giao thông vận tải. Phải bằng mọi giá để xe vượt sông Lũy vận chuyển hàng quân sự vào Nam đánh Mỹ. Người Động Hải- Đồng Hới đành gạt nước mắt, đốt hương trầm xin phép thổ thần cho phá một nữa thành Đồng Hới để lấp sông Lũy tạo đường ngầm cho xe đi. Người Đồng Hải, Đồng Đình và các phường xã khác của Đồng Hới gánh gạch lấp sông từ ngày 1 tháng 6 năm 1972 đến 19 tháng 6 năm 1972. Dòng sông Lũy luồn qua 2 nhịp cầu thép, mỗi nhịp 24 mét nối với ngầm gạch hơn 18 năm.

Năm 1986, ngầm cầu Dài được nạo vét cho sông Lũy thông dòng và Cầu Dài được xây dựng lại bằng bê tông cốt thép 5 nhịp, không gian lưu thông thuyền cao 6 mét, mặt cầu rộng 8 mét. Ngày 1/9/1989, cầu được khánh thành đưa vào sử dụng. Tháng 5/2014 cùng với việc mở rộng đường 1A thành đường cao tốc, Cầu dài được xây dựng thêm một cầu sát phía đông, cùng vị trí cùng kích thước và kết cấu cho bề rộng Cầu Dài rộng 16 mét .

Cầu dài có hình dáng đẹp in bóng trên dòng sông Lũy, là một công trình văn hóa- lịch sử, là niềm tự hào của của quê hương Đồng Hới, Quảng Bình.

Nguyễn Viết Mạch