Đồng Sơn - Nơi tình yêu ở lại
Trong những ngày Đế quốc Mỹ leo thang bắn phá hòng đưa Miền Bắc trở về thời kỳ đồ đá, thực hiện nghị quyết của Bộ chính trị và Tỉnh ủy Quảng Bình, Đồng Hới đã thực hiện phương án di dân lên miền Tây xây dựng hậu phương kháng chiến, chuẩn bị cho cuộc chiến đấu lâu dài chống Đế quốc Mỹ. Ngay trên vùng đất bán sơn địa dưới chân dãy Trường Sơn hùng vĩ, cách trung tâm tỉnh lỵ về phía tây 7 km- nơi từng là chiến khu cách mạng của Quảng Bình trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ngày 06/8/1966,“làng chiến đấu”chống Mỹ- thị trấn Đồng Sơn (nay là phường Đồng Sơn, TP Đồng Hới) đã được thành lập. Vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, 50 năm qua, nhân dân Đồng Sơn đã góp một phần máu xương vào công cuộc đấu tranh giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước và đoàn kết, chung sức xây dựng miền quê mới trù phú, phát triển toàn diện, xứng đáng với danh hiệu đơn vị anh hùng LLVT ND mà Đảng, nhà nước đã phong tặng.
Với hết thảy người dân gốc Đồng Hới, Đồng Sơn là địa danh gần gũi, thân thương và máu thịt! Người Đồng Sơn hôm nay phần đông là con em các gia đình ở khu phố nội thị Đồng Hới hơn 50 năm trước đã rời phố, rời biển lên miền tây lấy núi, lấy rừng lập làng sản xuất và chiến đấu, góp phần chi viện cho chiến trường Miền Nam đánh thắng giặc Mỹ xâm lược. Và cũng chính những con người ấy đã tự nguyện chọn nơi “địa linh” này làm “đất lành” để lập nghiệp. Suốt nửa thế kỷ song hành cùng những thăng trầm của lịch sử, các thế hệ người Đồng Sơn luôn tự hào đã phát huy bản sắc, cốt cách truyền thống của người Đồng Hới, đoàn kết, chung sức, chung lòng biến vùng đất cằn cỗi, hoang sơ của chiến khu cách mạng thành quê hương trù phú và ngày càng phát triển.
Cuộc di dân sơ tán theo chủ trương của Đảng hơn 50 năm trước luôn vẹn nguyên là những hồi ức bi hùng không thể nào quên với người Đồng Hới. Hơn 10 ngàn người vùng nội thị đã dứt ruột rời bỏ mảnh đất chôn nhau, cắt rốn của mình lên miền đất phía tây dưới chân dãy Trường Sơn tạo lập một vùng quê mới, một căn cứ kháng chiến mới chống Mỹ lâu dài!
“Làng chiến đấu” chống Mỹ với tên gọi thị trấn Đồng Sơn chính thức được thành lập ngày 06/8/1966 gồm 1.570 hộ dân với 7.772 nhân khẩu. Ra đi từ các khu phố Đồng Hải, Đồng Đình, Đồng Phú, Đồng Mỹ, những người dân phố thị nhanh chóng thích nghi với hoàn cảnh mới, nỗ lực lao động, sản xuất để ổn định cuộc sống. Từng khu dân cư triển khai đào hầm hào tránh bom đạn; đào giếng, mở đường đi, dựng trường học. Các HTX vừa lo cơ sở vật chất kỹ thuật để tiếp tục sản xuất, kinh doanh theo từng ngành nghề vừa động viên xã viên khai hoang trồng rau màu, phát triển chăn nuôi để tự túc một phần lương thực, thực phẩm
Ở vị trí chiến lược quân sự trọng yếu, trong gần 8 năm chống chiến tranh leo thang phá hoại của đế quốc Mỹ, hàng trăm tấn bom đạn, chủ yếu là bom B52 đã dội xuống mảnh đất này, cướp đi sinh mạng của 500 người dân và hàng trăm người khác bị thương. Nhiều gia đình sau trận bom chỉ còn lại một, hai người… Đau thương tang tóc bao trùm xóm Cộn, xóm Hà, Zét, Trạng, Ba Đa, Cồn Chùa, Cầu Cúp…; Hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”, Đảng bộ và nhân dân Đồng Sơn đã nén đau thương, vượt qua gian khổ hy sinh, lập nhiều chiến công xuất sắc trong sản xuất, chiến đấu, phục vụ chiến đấu, chi viện cho chiến trường Miền Nam và bảo vệ an toàn cho các cơ quan của tỉnh và thị xã, các kho tàng của các đơn vị hậu cần quân đội đóng trên địa bàn; phối hợp cùng các đơn vị quân đội bắn rơi nhiều máy bay Mỹ. Tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Đồng Sơn có 146 người con ưu tú đã anh dũng hy sinh, gần 2.000 người được tặng thưởng Huân, huy chương kháng chiến. Đảng bộ và nhân dân Đồng Sơn vinh dự được Nhà nước tặng thưởng Huân chương kháng chiến, huân chương chiến công hạng ba và danh hiệu: Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Sau ngày tổ quốc thống nhất rồi Quảng Bình tái lập về với địa giới cũ, một ít hộ dân trở về phố thị Đồng Hới. Phần lớn các gia đình sơ tán ngày nào cùng với con em của các tỉnh, thành trong cả nước từng tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu nơi đây đã chọn Đồng Sơn làm “đất lành” để lập nghiệp. Đảng bộ và nhân dân Đồng Sơn phát huy truyền thống cách mạng, phong trào hai giỏi, nỗ lực vượt qua khó khăn, từng bước làm thay đổi diện mạo quê hương. Để rồi mãi muôn đời sau: Có một Đồng Sơn đau thương mà anh dũng trong cuộc chiến chống chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ; Có một Đồng Sơn là trung tâm phát triển tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ của cả vùng phía bắc tỉnh Bình Trị Thiên và hôm nay, có một Đồng Sơn đang ngày càng trù phú, phát triển toàn diện! Với tình yêu được hun đúc trong mỗi người, từ bao giờ, Đồng Sơn đã là quê hương!
Đồng Sơn hiện có trên 9.300 nhân khẩu sinh sống ở địa bàn 13 tổ dân phố. Những năm gần đây, nền kinh tế Đồng Sơn có bước phát triển và chuyển biến tích cực. Dịch vụ thương mại được ưu tiên đầu tư; quy mô, ngành nghề từng bước mở rộng; tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ năm 2015 đạt 26,5 tỷ đồng, tăng trên 10% so với năm 2014; Giá trị sản xuất TTCN tăng bình quân hàng năm 12,5%. Các ngành TTCN có thế mạnh như sản xuất vật liệu xây dựng- gạch block, làm hương, dịch vụ cơ khí, bún bánh, may mặc, mộc mỹ nghệ, mộc dân dụng tiếp tục duy trì phát triển.
Kinh tế vườn được xác định là thế mạnh trong sản xuất nông nghiệp ở Đồng Sơn. Với đặc điểm của vùng gò đồi, lãnh đạo địa phương đã chỉ đạo nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, cải tạo vườn tạp, kết hợp trồng trọt, chăn nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa. Các vườn rừng kết hợp trồng cây công nghiệp, cây ăn quả với nuôi cá nước ngọt và chăn nuôi gia súc, gia cầm tập trung với quy mô hàng chục ngàn con mỗi năm. Nhiều gia đình lựa chọn mô hình nhà hàng vườn, càfe vườn …vừa tạo nguồn thu nhập, nâng cao đời sống vừa mang lại nét độc đáo riêng cho vùng đất phía tây Đồng Hới.
Phát huy thành tích là đơn vị điển hình của cả nước trong phong trào hiến đất và tài sản trên đất làm đường giao thông, vào những năm cuối thế kỷ 20, thực hiện đề án “xã hội hóa hệ thống giao thông quy mô nhỏ trong địa bàn dân cư, giai đoạn 2011- 2015” của thành phố Đồng Hới, Đồng Sơn đã vận động nhân dân ở các tổ dân phố đóng góp gần 2 tỷ đồng cùng nhà nước nâng cấp các tuyến đường. Đến nay, có trên 30 km đường giao thông nội phường đã được đổ nhựa và bê tông, đạt tỷ lệ gần 62%; 60% các ngõ phố trong khu dân cư có điện chiếu sáng; tỷ lệ hộ dân được dùng nước sạch và hợp vệ sinh đạt 100%; tỷ lệ thu gom rác thải đạt 87%.
Phát huy truyền thống hiếu học của người Đồng Hới, hoạt động giáo dục đào tạo luôn được sự quan tâm của chính quyền và nhân dân địa phương. Nhiều nguồn lực được huy động cho xây dựng cơ sở vật chất và trang thiết bị trường học. Chất lượng giáo dục toàn diện ở cả 3 cấp học ngày càng được nâng cao. 100% cán bộ, giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩnvề trình độ đào tạo.Phong trào khuyến học khuyến tài, xây dựng xã hội học tập ngày càng được nhân rộng. Chất lượng khám và chữa bệnh ban đầu cho nhân dân được quan tâm. Cơ sở vật chất, trang thiết bị chuyên dùng tại trạm y tế được đầu tư theo hướng đạt chuẩn.Các chương trình y tế quốc gia, y tế dự phòng, công tác vệ sinh phòng dịch được chú trọng nên đã khống chế có hiệu quả các loại dịch bệnh xảy ra trên địa bàn.
Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” gắn với xây dựng nếp sống văn minh đô thị được lãnh đạo địa phương quan tâm. Các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao diễn ra sôi nổi, rộng khắp trên địa bàn. Hệ thống các thiết chế văn hóa từ phường tới các tổ dân phố tiếp tục được đầu tư, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu hưởng thụ văn hóa của nhân dân. Phong trào thể dục thể thao quần chúng phát triển mạnh, thu hút đông đảo nhân dân tham gia tập luyện. Ngoài Trung tâm văn hóa thể thao của phường, các tổ dân phố đã đầu tư xây dựng sân chơi thể thao. Các câu lạc bộ bóng bàn, câu lạc bộ dưỡng sinh tâm thể duy trì hoạt động thường xuyên. Năm 2015, Đồng Sơn có trên 94% gia đình đạt gia đình văn hóa, 65% gia đình thể thao; 10/13 tổ dân phố đạt văn hóa. Được sự quan tâm của thành phố, sân vận động Đồng Sơn vừa được cải tạo, nâng cấp. Đây là địa điểm lý tưởng cho các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao không chỉ riêng của người dân Đồng Sơn mà cho cả các xã, phường phía Tây thành phố Đồng Hới.
Song song với đó, cấp ủy, chính quyền Đồng Sơn đã tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện chương trình giảm nghèo và giải quyết việc làm, hàng năm trên 400 lao động địa phương tạo được việc làm, thu nhập bình quân đầu người đạt 18 triệu đồng/năm. Các chính sách an sinh xã hội, ưu đãi đối với người có công với cách mạng, các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, nhân đạo, từ thiện... đã khơi dậy và lan tỏa tình cảm gắn kết, tương thân tương ái trong cộng đồng, góp phần hỗ trợ và giúp đỡ các gia đình còn khó khăn vươn lên trong cuộc sống. Hiện tỷ lệ hộ nghèo ở Đồng Sơn giảm còn 1,6%.
Trên lĩnh vực quốc phòng- an ninh, Đồng Sơn đã huy động được sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và của toàn dân tham gia vào các chương trình quốc gia phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội. Các ban an ninh nhân dân, tổ hòa giải thường xuyên nắm tình hình, phối hợp giải quyết kịp thời, có hiệu quả các vụ việc trên địa bàn, góp phần giữ vững trật tự an toàn xã hội. Công an phường nhiều năm liền được công nhận là lá cờ đầu trong phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc.
Một đảng bộ gần 700 đảng viên, trong đó, có trên 200 đảng viên 40 năm tuổi Đảng trở lên- đây thực sự là chỗ dựa vững chắc để các thế hệ người Đồng Sơn nuôi dưỡng và nhân lên tình yêu với mảnh đất từng thấm đẫm máu, mồ hôi và nước mắt suốt nửa thế kỷ xây dựng và trưởng thành. Dẫu hôm nay những hố bom chi chít đã được lấp đầy bởi những vườn xanh trĩu quả, Đồng Sơn đang từng ngày thay da đổi thịt nhưng để trở thành một phường giàu đẹp, văn minh, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương còn đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Từ những bài học kinh nghiệm rút ra qua 19 kỳ đại hội Đảng, từ chính thực tiễn sinh động của cuộc sống, Đồng Sơn tiếp tục xác định những nhiệm vụ trọng tâm, lựa chọn những giải pháp có tính đột phá cho hành trình phát triển.
“Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở
Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn”
50 năm để tạo lập nên một vùng đất, chính bản chất và cốt cách của người Đồng Hới đã làm nền tảng và động lực cho Đồng Sơn phát triển! Đồng Sơn hôm qua từng là “thủ đô”, là trái tim của Đồng Hới, của Quảng Bình! Đồng Sơn hôm nay tiếp tục nhân lên tình yêu và niềm tự hào để xây dựng thành một phường văn minh, giàu đẹp ở phía Tây thành phố Đồng Hới trung tâm tỉnh lỵ! Dẫu đất chưa giàu nhưng các thế hệ người Đồng Sơn dù sinh sống, học tập và làm ăn nơi đâu cũng đều hoài niệm về quê hương, đoàn kết, đồng lòng góp sức xây phố mới dưới chân dãy Trường Sơn ngày càng trù phú và phát triển./.
Khoa Hồng
Các tin khác
- Câu lạc bộ của những người yêu thơ ca (28/03/2016)
- Thầy thuốc của người nghèo (28/03/2016)
- Người trồng hoa ở Đồng Sơn vào mùa hoa tết (20/01/2016)
- Hình ảnh quê hương trong những bài thơ của lính (10/12/2015)
- Chuyện người phụ nữ nghèo và thương hiệu bánh lộc Mệ Xuân nức tiếng Quảng Bình (28/10/2015)
- Có một Đồng Sơn xưa giữa Đồng Hới bây giờ! (15/10/2015)
- Hò chèo cạn Bảo Ninh: Nét văn hóa đặc sắc trong lễ hội truyền thống vùng biển Đồng Hới (14/10/2015)
- Phượng vĩ Đồng Hới (10/08/2015)
- Những điều anh để lại… (30/07/2015)
- Bức huyết thư của người cán bộ Thị ủy Đồng Hới (21/07/2015)


















