Nghĩa Ninh là một xã thuần nông nằm ở phía tây thành phố Đồng Hới. Xuất phát từ cuộc sống khó khăn, từ xa xưa, người dân nơi đây đã lấy những câu ca, vần thơ để cổ vũ tinh thần lao động hăng say, hát mừng các ngày lễ tết thiêng liêng của địa phương. Nghĩa Ninh là một trong số ít các địa phương trên địa bàn thành phố Đồng Hới vẫn còn duy trì nét đẹp văn hóa truyền thống này thông qua hoạt động của CLB thơ ca của xã.

Tiền thân của ‘CLB thơ ca xã Nghĩa Ninh” là “CLB thơ xã Nghĩa Ninh”, được thành lập vào tháng 6/2002 với 12 thành viên. Đến đầu năm 2004, xã Nghĩa Ninh cũ chia tách thành phường Bắc Nghĩa và xã Nghĩa Ninh, Câu lạc bộ thơ phải giải thể do ¾ số hội viên chuyển về phường Bắc Nghĩa. Các hạt nhân thơ ca còn lại của xã Nghĩa Ninh đã nỗ lực vực dậy phong trào thơ ca của địa phương. Năm 2010, UBND xã đã có quyết định thành lập “CLB thơ ca xã Nghĩa Ninh” với 11 thành viên. CLB có tư cách pháp nhân, được HĐND xã phân bổ ngân sách hoạt động mỗi năm và là một thành viên trong UBMTTQVN xã. Sau 5 năm đi vào hoạt động, đến nay, CLB đã có 24 hội viên tham gia.

Mặc dù theo định kỳ hai tháng sinh hoạt một lần nhưng vào thời gian rảnh rỗi sau mùa vụ, các hội viên thường gặp gỡ đàm đạo về những bài thơ, tổ khúc dân ca mới sáng tác, mới thuộc. Đối với thơ, thông qua các bài thơ của hội viên hoặc sưu tầm của các nhà thơ nổi tiếng và những tài liệu nói chuyện về thơ, cách thức, kinh nghiệm làm thơ… để các hội viên học hỏi kinh nghiệm, khích lệ nhau, tạo nguồn cảm hứng sáng tác. Một số hội viên am hiểu về các làn điệu dân ca đã sáng tác nhiều tổ khúc dựa trên các làn điệu dân ca quen thuộc như: điệu lý ngựa ô, lý hoài xuân…Bận rộn và vui nhất là những dịp chuẩn bị cho các hội diễn, ngày kỷ niệm của địa phương thì gần như là luyện tập liên tục. Những lời ca, tiếng thơ của họ đã góp phần tạo nên không khí vui tươi, rộn rã trong từng xóm thôn.

Bà Lê Thị Thùy Nga - Hội viên CLB thơ ca xã Nghĩa Ninh chia sẻ: “Tham gia sinh hoạt Câu lạc bộ, tôi thấy bản thân mình như trẻ lại. Chừng nào còn sức khỏe là tôi vẫn còn hát, còn ngâm thơ, chúng tôi muốn truyền cảm hứng, niềm đam mê văn nghệ cho các thế hệ con cháu sau này, góp phần giữ gìn và làm phong phú thêm đời sống văn hoá tinh thần của người dân địa phương”

Để có được sự đa dạng và tạo nên nét riêng trong các tiết mục dân ca và những vần thơ phải kể đến vai trò của những hạt nhân văn nghệ ở địa phương.

Là một trong số 3 thành viên còn lại của “CLB thơ xã Nghĩa Ninh” cũ, Ông Đào Văn Vương hiện là cây bút sáng tác dân ca chủ lực của CLB. Với tâm hồn yêu thơ ca, kết hợp với bản lĩnh, kinh nghiệm chiến trường của một cựu chiến binh tàu hải quân không số đã hun đúc nên trong ông một tâm hồn thơ ca dạt dào, sâu lắng. Từ khi tham gia CLB đến nay, ông đã sáng tác nhiều tổ khúc dân ca như: Ngàn hoa dâng bác, đất mẹ yêu thương, Nhớ về quê mẹ Nghĩa Ninh…Những tổ khúc dân ca do ông sáng tác có ca từ giản dị, gần gũi với đời sống, sinh hoạt của người dân, dễ nhớ, dễ thuộc đã được CLB sử dụng biểu diễn ở nhiều nơi.

Ông Đào Văn Vương - Hội viên CLB thơ ca xã Nghĩa Ninh tâm sự: “Làn điệu dân ca Bình Trị Thiên rất phong phú và cũng khó hát, bởi vậy, muốn hát được các làn điệu này, ngoài chất giọng và đạo cụ, người hát cần phải có sự đam mê. Niềm đam mê chính là động lực để tôi không ngừng sáng tác ra các tổ khúc mới với nhiều chủ đề phản ánh đời sống tâm tư, tình cảm của người dân quê tôi”

Cùng với ông Vương, bà Hoàng Thị Sảnh cũng là một trong những hội viên sáng tác thơ chủ lực của CLB. Từ khi tham gia CLB đến nay, bà đã sáng tác được trên 20 bài thơ ở các thể loại. Đó là những bài thơ viết tặng con cháu vào các dịp kỷ niệm, sinh nhật, ngày cưới….hay những xúc cảm trước cảnh sắc quê hương trên đường đổi mới….Niềm vui của bà là được chia sẻ với con cháu và các bạn thơ về những tác phẩm mới của mình.

Từ tập thơ “Đất nghĩa tình 1” của “CLB thơ xã Nghĩa Ninh” cũ ra đời từ năm 2002, đến nay, sau 5 năm, CLB thơ ca xã Nghĩa Ninh đã liên tiếp cho ra đời các tập thơ “Đất nghĩa Tình 2”, 3 và 4. Tên tập thơ được lấy từ cảm hứng tên gọi trước đây của xã Nghĩa Ninh, vốn là làng Trung Nghĩa,  nơi đã dang rộng vòng tay đón nhận những người dân nội thị Đồng Hới lên sơ tán trong những năm kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ. Tập thơ là tiếng nói tâm tình, những cảm xúc sâu lắng của các hội viên CLB với quê hương, đất nước, với Đảng, Bác Hồ, với Đại tướng Võ Nguyên Giáp..

Ông Phan Xuân Hường - Chủ nhiệm CLB thơ ca xã Nghĩa Ninh nói: “Người mẹ có hai bầu sữa, bao gồm cả vật chất và tinh thần để nuôi dưỡng truyền dạy con cháu thông qua lời ru. Vậy mà một thực trạng đáng buồn hiện nay là thế hệ trẻ hầu như không biết hát ru. Vậy phải làm sao để giữ gìn và phổ biến phong trào hát ru trong thế hệ trẻ ngày nay, đó chính là tâm nguyện và trăn trở của các thành viên trong Câu lạc bộ thơ ca xã Nghĩa Ninh”.

Sau những ngày lao động vất vả, bà con trong xã lại tụ họp với nhau để được xem các thành viên trong CLB thơ ca biểu diễn văn nghệ. Những vần thơ, điệu nhạc được cất lên từ giọng ca ngâm không còn trẻ và mới mẻ của những người ông, người bà mái tóc ngã màu hoa râm đã khơi dậy sức sống, niềm lạc quan tin tưởng vào sự phát triển đi lên của địa phương và cuộc sống ấm no, hạnh phúc sẽ đến với mọi người, mọi nhà. 

Cái Huệ