Hồi tưởng lại những ngày tháng gian khổ đã qua, mẹ Phạm Thị Hạ nghẹn ngào: "Chồng hy sinh khi tuổi đời mới 30, nỗi đau với tôi lúc đó quá lớn, mất chồng, mình lại lâm bệnh nặng, con cái còn quá nhỏ không biết phải làm sao, nước mắt tưởng như không thể chảy được nữa". Nhưng vào lúc đó, chính sự cưu mang, đùm bọc, động viên và giúp đỡ của bà con xóm làng, đoàn thể các cấp, gia đình mẹ đã vượt qua những ngày tháng gian nan của chiến tranh. 

Nhìn các con đang tuổi ăn, tuổi lớn, mẹ đã thầm tự nhủ với lòng mình phải cố gắng hết sức để làm ra của cải nuôi con ăn học nên người. Với lợi thế của quê hương có nghề đánh bắt thuỷ sản, mẹ Hạ đã vay vốn đầu tư vào việc thu mua và chế biến hải sản. Thế là với kinh nghiệm sẵn có và tấm lòng mong học hỏi, mẹ đã cần mẫn ngày đêm từ ban đầu chỉ biết sơ chế đơn giản những con cá, con mực, con khuyết, ... và làm đồ hải sản khô, mẹ đã mạnh dạn chế biến thành các sản phẩm tinh như nước mắm, ruốc mịn, mắm nêm,... Nhờ sự ham học hỏi, chăm chỉ, cần cù, sản phẩm do tay mẹ làm ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó. Thời gian đầu, do ít vốn nên hàng năm cơ sở chỉ chế biến khoảng 3 tấn cá tươi và xuất ra thị trường 1.800 lít nước mắm. Dần dần, số lượng chế biến tăng lên nhiều hơn, khoảng 8 đến 10 tấn cá các loại/năm. Nhờ đầu tư tốt cùng với việc áp dụng đầy đủ các kỹ thuật chế biến hải sản nên chất lượng sản phẩm của cơ sở Mệ Hạ ngày càng cao, có uy tín, mức tiêu thụ ngày càng tăng lên, các sản phẩm không chỉ tiêu thụ chủ yếu là ở trong thành phố như ban đầu mà đã đến tay nhiều khách hàng của nhiều tỉnh, thành trong cả nước và còn được chọn làm quà tặng có uy tín ở nước ngoài. Do các con của mẹ đều tham gia công tác xã hội, nên mẹ thuê thêm 3 lao động thường xuyên, thu lãi hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Không chỉ vậy, mẹ Hạ còn tận tình giúp đỡ và hướng dẫn kinh nghiệm làm ăn của mình cho bà con lối xóm. Nhờ sự tần tảo và cố gắng, từ hoàn cảnh gia đình vô cùng khó khăn, mẹ đã xây được nhà 2 tầng khang trang, có sân phơi và kho bãi, hồ chứa rộng rãi,…với tổng giá trị tài sản hàng tỷ đồng.

Hiện nay, do tuổi đã cao, mẹ Hạ đã truyền nghề cho con cháu để tiếp bước truyền thống của gia đình. Không phụ tấm lòng của mẹ, chị Trương Thị Tố Nga, người con dâu đảm đang của mẹ đã tiếp thu được bí quyết của mẹ, đồng thời chị cũng luôn nỗ lực, sáng tạo đưa thương hiệu của mình ngày càng vươn xa. Đặc biệt, cơ sở của chị là một trong 02 cơ sở của thành phố được Sở Công thương tỉnh Quảng Bình chọn chuyển giao kỹ thuật chế biến nước mắm bằng năng lượng mặt trời, sản phẩm làm ra không có mùi hôi như chế biến thông thường. Qua tìm hiểu, trung bình một năm cơ sở chế biến khoảng 30 đến 35 tấn mắm cá các loại, cho thu nhập khoảng 1 tỷ đồng. Những sản phẩm mang đậm chất, vị quê hương, nhất là nước mắm, sau thời gian ủ chượp từ 15- 20 tháng, với nguồn nguyên liệu tươi, khi mở nắp rót ra nước mắm có màu vàng đậm, mùi tươi nồng, khi ăn vào miệng nghe vị mặn mòi, ngấm dần thì nghe vị ngọt thơm, để lại cho người sành ăn dư vị đậm đà khó quên khi đã từng nếm thử.

Với cùng phẩm chất như mẹ Hạ, vừa năng động trong việc làm kinh tế, chị Nga cũng là một người phụ nữ vẹn toàn vai trò người vợ, người mẹ, người con khi chồng, con thường xuyên xa nhà, mẹ chồng tuổi cao sức yếu. Đồng thời, chị  cũng luôn nhiệt tình với các công tác xã hội của địa phương khi là đại biểu Hội đồng nhân phường Hải Thành nhiệm kỳ 2016-2021, tham gia công tác Hội phụ nữ tại cơ sở và làm tốt hoạt động nhân đạo từ thiện. Không những thế, chị còn năng động thêm một cơ sở máy đá sạch Phúc Thịnh phục vụ cho hoạt động kinh doanh du lịch giải khát trong và ngoài tỉnh. Cơ sở chế biến hải sản và sản xuất đá sạch của gia đình chị hiện thu hút 12 lao động thường xuyên tại địa phương với thu nhập hàng tháng từ 4 đến 5 triệu đồng.

Những nỗ lực, cố gắng của Mệ Hạ, chị Nga đã được các cấp các ngành ghi nhận. Cơ sở nước mắm mẹ Hạ vinh dự được đón Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan và nhiều lãnh đạo Ban, ngành, tỉnh, thành phố về thăm. Năm 2018, chị Trương Thị Tố Nga được UBND tỉnh Quảng Bình khen thưởng là một trong những điển hình phụ nữ tiêu biểu làm kinh tế giỏi. Hàng năm, gia đình Mẹ Hạ, chị Nga đều đạt danh hiệu "Ông bà cha mẹ mẫu mực, con cháu thảo hiền", "Gia đình văn hoá" và "Gia đình chính sách tiêu biểu" của địa phương. Giờ đây, những người phụ nữ trong gia đình vẫn cần mẫn, sống nghĩa tình giúp đỡ bà con làng xóm để cùng vươn lên xây dựng cuộc sống ấm no hơn.

Thanh Liễu