Hải Thành duy trì nghề chế biến hải sản truyền thống

Print Send

Font size : A- A A+

Là một trong ba xã phường miền biển của thành phố Đồng Hới, từ lâu người dân phường Hải Thành( TP Đồng Hới) đã gắn bó với nghề chế biến hải sản. Sau một năm tạm dừng sản xuất do sự cố ô nhiễm môi trường biển, đến đầu tháng 4 năm 2017, các cơ sở chế biến hải sản ở Hải Thành đã tiến hành thu mua nguyên liệu, bước vào vụ sản xuất mới.

Một trong những người có thâm niên trong nghề chế biến hải sản ở Hải Thành là ông Trần Kỉnh, chủ cơ sở sản xuất nước mắm Mười Thu ở tổ dân phố 4. Cơ sở của ông được đầu tư quy mô với hệ thống bồn chứa làm bằng nhựa cứng, bể xử lý nước thải khoa học, sạch sẽ. Trước đây, mỗi năm cơ sở của ông chế biến trên dưới 50 tấn nguyên liệu. Sản phẩm nước mắm, ruốc của cơ sở Mười Thu không chỉ được người dân địa phương ưa chuộng mà nhiều du khách ngoại tỉnh cũng đã đặt mua với số lượng lớn. Sau một năm gần như tạm dừng sản xuất, đến tháng 4 năm 2017, ông đã thu mua 2 tấn cá nục và cá cơm để sản xuất trở lại. Xác định nguyên liệu sản xuất là một trong những yếu tố quan trọng quyết định chất lượng sản phẩm, ông đã tạo mối liên hệ với các chủ tàu khai thác hải sản địa phương để có được nguồn nguyên liệu tươi ngon và đảm bảo an toàn... Mấy chục năm trong nghề, ông luôn đặt chất lượng sản phẩm lên hàng đầu. Chia sẻ về bí quyết làm nước mắm ngon, ông Kỉnh cho biết “ Muốn nước mắm ngon, cá phải rửa sạch trước khi muối. Ngoài việc đảm bảo tỷ lệ trộn giữa cá và muối phù hợp, ông còn cho thêm một ít mía và dứa vào ủ cùng để tăng thêm độ ngọt tự nhiên”.

Cũng là một cơ sở chế biến hải sản có tiếng ở Hải Thành, Bà Võ Thị Sa ở tổ dân phố 4 đã gắn bó với nghề này hơn 30 năm. Trước đây, trung bình mỗi năm bà sản xuất 6 tấn mắm thính, 10 tấn mắm nêm, trên 10.000 lít nước mắm, lãi ròng trên 100 triệu đồng. Quay trở lại với nghề chế biến hải sản trong điều kiện mặt bằng sản xuất tại gia đình quá chật hẹp, Bà quyết định đưa toàn bộ thùng mắm lên sân thượng tầng hai. Việc làm này tuy vất vả, tốn công nhưng lại đảm bảo vệ sinh và tận dụng được trọn vẹn ánh nắng mặt trời cho mắm chín đều. Vì vậy, mới sau gần hai tháng ủ muối nhưng mắm đã dậy mùi thơm nồng. Chúng tôi đến thăm cơ sở sản xuất của gia đình bà, cũng vừa đúng lúc bà đang làm mắm thính. Chứng kiến các công đoạn của quá trình làm thính và trộn mắm, mới hiểu được vì sao sản phẩm mắm thính của bà được ưa chuộng và tiêu thụ tại hầu hết các chợ trên địa bàn. “ Hằng ngày tôi phải dậy từ hai, ba giờ sáng để lên cảng cá, tự tay chọn từng con cá một. Ớt bột và ngô thì phải đặt hàng ở nhưng nơi có uy tín. Ngô phải ninh thật mềm thì xay mới nhuyễn, sau đó trộn cùng ớt bột xay mịn thì mới ra được loại thính vừa đẹp màu vừa thơm ngon…Khách hàng hoàn toàn yên tâm vì mắm của tôi không có bất kỳ phụ gia độc hại nào”. Bà Sa nói.

Nghề làm nước mắm và các loại mắm ở Hải Thành sôi động từ tháng tư dương lịch hằng năm khi vụ cá nam bắt đầu từ những đợt cá cơm, cá nục đầu tiên của các tàu cá đánh bắt về, các cơ sở sản xuất, các hộ gia đình tiến hành thu mua nguyên liệu để làm nước mắm. Nhà ít thì vài yến, nhiều thì vài tấn. Chất lượng nước mắm, các loại mắm, ngon hay không tùy thuộc vào nhiều yếu tố như chất lượng cá, tỷ lệ trộn giũa cá và muối, thời gian phơi nắng. Chính vì vậy, làm nước mắm và các loại mắm tuy dễ, nhưng để cho ngon thì không đơn giản. Người chế biến hải sản ở Hải Thành luôn chung thủy với phương thức sản xuất truyền thống của cha ông để lại, không dùng bất kỳ phụ gia nào trong quá trình sản xuất.

Ông Nguyễn Thành, Chủ tịch Hội Nông dân phường Hải Thành, cho biết : “ Những năm trở lại đây, nền kinh tế phường Hải Thành có sự chuyển dịch sang các nghề thương mại, du lịch, nhưng nhiều hộ dân nơi đây vẫn cố gắng duy trì và phát triển nghề chế biến hải sản truyền thống. Hiện toàn phường có khoảng 30 % hộ dân chế biến hải sản chủ yếu để tự cung tự cấp, trong đó quy mô khá trở lên có gần 20 hộ. Nghề này đã tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động nữ của địa phương. Tuy nhiên bên cạnh những cơ sở lớn đã có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, thì các cơ sở sản xuất ở Hải Thành vẫn chưa thực sự chú trọng đến công tác đăng ký thương hiệu, làm thủ tục cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm nên việc quảng bá sản phẩm gặp khó khăn. Nước mắm, mắm ruốc, mắm nêm Hải Thành ngon nhưng chỉ những người quen dùng mới biết đến chứ chưa mở rộng thị trường tiêu thụ. Vì vậy thời gian tới Hội nông dân phường sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền quảng bá cho bà con, vận động bà con xây dựng thương hiệu, tiến tới đưa nước mắm và các loại mắm của Hải Thành trở thành một đặc sản du lịch”.

Nước mắm và các loại mắm với mùi vị đặc trưng, chất lượng thơm ngon đậm đà là thứ không thể thiếu trong bữa ăn của người dân Hải Thành. Vì vậy dẫu phải trải qua nhiều thăng trầm với biết bao nhọc nhằn vất vả nhưng những người làm nghề chế biến hải sản ở Hải Thành vẫn quyết tâm theo nghề và cố gắng lưu truyền cho thế hệ sau. Bởi với họ, niềm đam mê nghề đã ăn sâu vào trong máu thịt, và giữ được nghề chính là giữ được hồn cốt, bản sắc bao đời của cư dân vùng biển.

Ly Na