Năm 2023, phòng Tư pháp thành phố đã tham mưu cho UBND thành phố xây dựng và ban hành Kế hoạch số 36/KH-TP ngày 24/02/2023 về việc phát động và tổ chức thực hiện phong trào thi đua “Ngành Tư pháp chung sức góp phần xây dựng nông thôn mới” giai đoạn 2023-2025 trên địa bàn thành phố Đồng Hới và nhiều văn bản để cụ thể hóa và hướng dẫn các xã triển khai các tiêu chí thuộc lĩnh vực tư pháp như: Công văn số 782/UBND-TP ngày 03/4/2023 về hướng dẫn tiêu chí tiếp cận pháp luật trong Bộ tiêu chí xã nông thôn mới và Bộ tiêu chí xã nông thôn mới nâng cao tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2021 – 2025; Công văn số 1338/UBND-TP ngày 16/6/2023 về hướng dẫn lựa chọn và xây dựng mô hình điển hình trong thực hiện nội dung tiêu chí 16 “tiếp cận pháp luật” thuộc Bộ tiêu chí xã nông thôn mới nâng cao; Công văn số 2310/UBND-TP ngày 31/10/2023 về nhân rộng, khen thưởng mô hình điển hình về phổ biến, giáo dục pháp luật và hòa giải ở cơ sở.

Được sự chỉ đạo, hướng dẫn, giúp đỡ sát sao của Sở Tư pháp, trên cơ sở kế hoạch phối hợp giữa Sở Tư pháp và Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật thành phố, năm 2023, phòng Tư pháp thành phố đã tích cực tham mưu cho Hội đồng phổ biến giáo dục pháp luật, UBND thành phố tăng cường hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở với hình thức đa dạng, thiết thực, phong phú. Điểm nổi bật trong việc đổi mới hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật là xây dựng các mô hình điển hình xã Lộc Ninh, xã Nghĩa Ninh, xã Nghĩa Ninh với mô hình “Thanh niên với pháp luật”, xã Đức Ninh “Ánh sáng pháp luật”; xã Quang Phú, xã Thuận Đức với mô hình “Phụ nữ với pháp luật”; 6 xã trên địa bàn thành phố có 6 mô hình “Tổ hòa giải điểm”. Trong đó chính những người dân, con em của họ trong thôn, xóm, trong xã là người trực tiếp chuyển tải thông tin tuyên truyền phổ biến pháp luật như việc tổ chức phiên tòa giả định tại xã Đức Ninh và xã Lộc Ninh do câu lạc bộ “Thanh niên với pháp luật”, “Ánh sáng pháp luật” tự cử thanh niên đóng các vai trong phiên tòa. Phiên tòa giả định với chủ đề: Phòng, chống bạo lực học đường; phòng, chống bạo lực gia đình; bình đẳng giới; phòng, chống ma túy; phòng, chống vi phạm pháp luật về an toàn giao thông, về bảo vệ môi trường, xây dựng, đất đai, quản lý trật tự đô thị do chính con em, đoàn viên thanh niên mình tổ chức, dàn dựng đã thu hút đông đảo người dân, bà con đến xem, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền.

Hội đồng phối hợp PBGDPL thành phố Đồng Hới phối hợp cùng Sở Tư pháp
tổ chức phiên tòa giả định tại xã Lộc Ninh

Mô hình “Tổ hòa giải điểm” tổ chức các vụ, việc hòa giải phát sinh thực tế tại thôn, được chuẩn bị công phu, chu đáo, có sự tư vấn, giúp đỡ của phòng Tư pháp, Hội Luật gia thành phố đã giải quyết vấn đề “thấu tình, đạt lý”; khẳng định rõ hơn vị trí, vai trò của tổ hòa giải trong đời sống xã hội. Qua đó tạo động lực cho những người làm công tác hòa giải ở các thôn.

Ngoài việc phối hợp cung cấp tài liệu, văn bản, xây dựng kịch bản, hướng dẫn cách thức tổ chức phổ biến pháp luật hàng tuần, cung cấp file ghi âm tuyên truyền hành tháng của Sở Tư pháp, phòng Tư pháp hướng dẫn các câu lạc bộ là những mô hình điểm tổ chức giao lưu văn hóa, văn nghệ để lồng ghép tuyên truyền, phổ biến pháp luật hiệu quả.  Tham mưu UBND thành phố tổ chức tổng kết 10 năm thực hiện Luật Hoà giải ở cơ sở. Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện Đề án “Nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở giai đoạn 2021-2025” trên địa bàn thành phố. Tổ chức hội nghị dưới hình thức tọa đàm về giải pháp nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật nghiệp vụ hòa giải ở cơ sở cho hòa giải viên. Tại các hội nghị, các đợt tập huấn, tọa đàm, các thành viên trong mô hình “Tổ hòa giải điểm” đã phấn khởi báo cáo kết quả đạt được của mô hình và mạnh dạn trao đổi những khó khăn, vướng mắc, những kiến nghị thiết thực, giúp cho phòng Tư pháp tham mưu cho UBND thành phố có những giải pháp phù hợp hơn trong công tác quản lý nhà nước và hòa giải ở cơ sở, góp phần nâng cao chất lượng hòa giải ở cơ sở.

Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Luật Hòa giải ở cơ sở

Các mô hình điểm về phổ biến, giáo dục pháp luật và hòa giải ở cơ sở hoạt động có hiệu quả đã giúp cho công tác PBGDPL trên địa bàn các xã tại thành phố đã xuống đến tận cơ sở, từng người dân, đã tạo ra sự chuyển biến tích cực về hiểu biết pháp luật và chấp hành pháp luật của người dân, góp phần ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo đồng thuận trong Nhân dân, tăng cường niềm tin của Nhân dân đối với chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Kết quả năm 2023, có 5/6 xã tại thành phố đạt tiêu chí 18.4 trong tiêu chí 18 (hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật) được ban hành kèm theo Quyết định số 1667/QĐ-UBND ngày 21/6/2022 của UBND tỉnh Quảng Bình về việc ban hành Bộ tiêu chí xã nông thôn mới tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2021-2025 (Quyết định số 1667/QĐ-UBND);  Có 5/6 xã đạt tiêu chí 16 “tiếp cận pháp luật” thuộc Bộ tiêu chí về xã nông thôn mới nâng cao tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2021 – 2025 (ban hành kèm theo Quyết định số 2379/QĐ-UBND) cụ thể: xã Lộc Ninh, Đức Ninh, Thuận Đức, Quang Phú, Nghĩa Ninh. 

Nhìn chung, việc triển khai thực hiện Kế hoạch phát động phong trào thi đua “Ngành Tư pháp chung sức góp phần xây dựng nông thôn mới” đã tạo sự thống nhất, đồng bộ với nhiều hình thức phong phú, đa dạng được đông đảo cán bộ, công chức trong toàn Ngành tích cực hưởng ứng; động viên kịp thời các tập thể, cá nhân phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, nỗ lực phấn đấu, vượt qua khó khăn, thách thức để hoàn thành tốt các nhiệm vụ công tác được giao.

Thu Thủy