Thú chơi hoa, cây cảnh vốn là một nét văn hóa truyền thống của dân tộc ta, ban đầu chỉ dành cho những gia đình quyền quý, giàu có, nhưng ngày nay thú chơi này đã phổ biến đến nhiều tầng lớp, đặc biệt là những người yêu thiên nhiên, hướng tới cái đẹp. Ông Nguyễn Hữu Ne ở tổ dân phố 1 phường Nam Lý là một trong những người có thâm niên trong làng sinh vật cảnh ở Đồng Hới. Ông bắt đầu chơi cây cảnh từ năm 1986, lúc ấy còn khỏe nên ông tự đi tìm kiếm cây từ các vùng rừng núi trong tỉnh. Ông Ne chia sẻ “Từ cây mọc tự nhiên, để trở thành một chậu cảnh đúng nghĩa là cả một quá trình lao động công phu, bền bỉ. Để có được những chậu cảnh với dáng thế đẹp như thế này, tôi đã mất 10 đến 15 năm để hoàn chỉnh tác phẩm với những nguyên tắc tạo hình tỉ mỉ, nghiêm ngặt”
Lứa tuổi chơi hoa và cây cảnh ngày càng trẻ hóa là chuyển biến rõ nét ở Đồng Hới thời gian gần đây. Sinh năm 1971 nhưng anh Trần Viết Bảo ở Đức Ninh đã được Hội sinh vật cảnh Việt Nam công nhận là nghệ nhân sinh vật cảnh từ năm 2012, là 1 trong số 6 nghệ nhân sinh vật của cảnh toàn tỉnh. Trong vườn nhà anh hiện có trên 100 chậu cảnh với trị giá 5 tỷ đồng. Với anh chơi cây cảnh, ngoài kỹ thuật lão hóa, thu gọn dáng cây, còn phải lắp ghép cây cảnh vào đá núi, gốc cây khô… để tạo ra một khoảng thiên nhiên thơ mộng ấn tượng. Việc lắp ghép đạt đến nghệ thuật hoàn hảo đòi hỏi nghệ nhân phải có trình độ thẩm mỹ cao, óc tưởng tượng phong phú. Tác phẩm của anh đã nhiều lần đạt giải vàng tại các kỳ triển lãm do Hội Sinh vật cảnh tỉnh và thành phố tổ chức.
Cũng nổi tiếng trong giới sinh vật cảnh ở Đồng Hới là anh Lê Quang Toàn ở tổ dân phố 11 phường Bắc Nghĩa. Để thõa mãn niềm đam mê, anh dành phần lớn diện tích khu vườn và toàn bộ vốn liếng của gia đình để đầu tư cho vườn cảnh. Phong cách của anh là đặc biệt chú trọng đến bộ gốc rễ. Từ bộ gốc rế hài hòa, cân đối có sẵn, anh gửi gắm tâm tư, tình cảm của mình qua cách tự tạo ra các thế cây kết hợp với các khối đá. Dưới bàn tay tài hoa và khéo léo của anh, một chậu cảnh sẽ tập trung trọn vẹn hay một phần vũ trụ.Trong cái nhìn tổng thể, có cái hùng vĩ của một cây đại thụ trong thiên nhiên. Ngoài ra còn cảm nhận được mối giao hòa giữa thiên nhiên và con người. Nổi bật trong gia tài 200 chậu cảnh của anh là tác phẩm “ Bạt phong hồi đầu”, với hình ảnh chủ đạo là cây Hoàng mai 70 năm tuổi, với bộ rể dài, bám trên những phiến đá rêu phong.Với tác phẩm này, anh phải vào tận Lao Bảo, Quảng Trị mua đá và ra Hải Phòng tìm mua cho được loại chậu tốt nhất. Sự cầu kỳ cần thiết để tạo nên những tác phẩm hoàn chỉnh. Không dấu nổi niềm vui, tự hào khi tác phẩm này vừa có người trả giá 700 triệu đồng anh, Toàn tâm sự “ Cái giá đó thật hấp dẫn nhưng với tôi giá trị tinh thần mà tác phẩm này mang lại còn lớn hơn rất nhiều, nên tôi không nỡ bán. Tôi muốn để lại bên mình để mọi người cùng chiêm ngưỡng”..
Những năm gần đây nhiều người yêu hoa ở Đồng Hới thay vì mua các loại mai từ trong Nam ra, đã chọn hoa Hoàng mai trồng trên đất Quảng Bình để chưng trong dịp tết. Loại hoa này được ưa chuộng bởi có màu vàng tươi và mùi thơm lâu. Ở Đồng Hới, có một người mười mấy năm nay đã dành trọn niềm đam mê, tâm huyết của mình cho Hoàng mai đó là anh Nguyễn Văn Đóa ở tổ dân phố 2 phường Nam Lý. Đến khu vườn nhà anh, được chiêm ngưỡng những chậu mai lâu năm với rất nhiều dáng thế đẹp mới thấy hết tài nghệ của anh. Để hoa nở đúng dịp tết, anh luôn dự đoán tình hình thời tiết và chọn đúng thời điểm trảy lá, có chế độ chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh nghiêm ngặt. Mặc dù với giá thành không rẻ, chậu thấp nhất cũng trên 5 triệu, cao nhất là 50 triệu, nhưng tết nào anh cũng bán được trên dưới chục chậu mai.

Có thể nhận thấy thú chơi hoa, cây cảnh ở Đồng Hới ngày càng đa dạng về chủng loại cây và người chơi. Không phân biệt lứa tuổi, nghề nghiệp, tùy vào điều kiện, sở thích mà mỗi người chọn cho mình một loại cây yêu thích. Là một bác sĩ ở Bệnh viện hữu nghị Việt Nam-Cu Ba Đồng Hới, công việc luôn bận rộn nhưng anh Trương Nghĩa Bình vẫn dành một ngày vài giờ đồng hồ để chăm sóc những chậu phong lan. Với anh chơi lan vừa là thõa mãn sở thích vừa là biện pháp thư giãn cân bằng cuộc sống. Trong vườn nhà anh, hiện tại có gần 100 loại lan khác nhau, có rất nhiều giống quý hiếm. Năm nay, lan lại trổ bông đúng dịp tết, càng làm cho không gian vui xuân của gia đình anh thêm rực rỡ. Vừa giới thiệu về một giống lan mới sưu tầm được, anh Bình vừa chia sẻ: “ Tôi yêu lan từ nhỏ, cũng tập tãnh chơi từ mười mấy năm trước. Tôi thấy phong trào chơi lan ở Đồng Hới hiện nay rất phát triển. Câu lạc bộ Phong lan Nhật Lệ thu hút trên 2000 hội viên khắp nơi trong toàn tỉnh, đây là những người chơi với số lượng lớn còn thực tế những gia đình có trồng lan trong vườn nhà mình thì nhiều vô kể”.
Nhận thấy nhu cầu chơi hoa ngày càng cao của người dân thành phố, nhiều người đã chủ động nhập hoa từ các nơi về bán. Đa dạng, phong phú là nhận xét chung của khách hàng khi dạo quanh thị trường hoa ở Đồng Hới thời gian gần đây. Nhiều loại hoa, loại cây lấu nay vốn là đặc trưng của Đà Lạt, Hà Nội hay các tỉnh miền Nam đều đã xuất hiện ở đất Đồng Hới, góp phần tô đẹp thêm cho mùa xuân quê hương.
Để phát triển hơn nữa phong trào chơi hoa, cây cảnh, Hội sinh vật cảnh thành phố đã có nhiều hoạt động thiết thực trong việc tạo sân chơi cho hội viên giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, nhận chăm sóc, bảo tồn những giá trị sinh vật cảnh trên địa bàn.Ông Hoàng Quang Anh, Chủ tịch Hội SVC thành phố Đồng Hới chia sẻ: “Chúng tôi có một mong muốn là tới đây thành phố sẽ cho Hội sinh vật cảnh Đồng Hới một không gian riêng như vỉa hè một tuyến đường nào đó để trưng bày tác phẩm hoa và cây cảnh không chỉ trong dịp tết Nguyên Đán hằng năm. Chúng tôi muốn Đồng Hới cũng có được con đường hoa như ở các thành phố lớn, vì như thế không chỉ tạo điều kiện cho nghề trồng hoa, cây cảnh trên địa bàn phát triển mà còn góp phần tạo thêm một điểm nhấn cho thành phố Đồng Hới”.
Chơi hoa, cây cảnh là để dưỡng tâm, dưỡng thần, hạn chế dục vọng, là biểu hiện của tình yêu thiên nhiên, yêu cái đẹp. Với mỗi người Việt Nam, thú chơi hoa, cây cảnh ngày Tết đã trở thành một nét đẹp gắn với bản sắc văn hóa dân tộc. Trong không khí giao hòa, sắc Xuân rực rỡ, ý nghĩa của những bông hoa, nhành cây càng đem đến cho con người sức sống rạo rực và những dự cảm tốt đẹp cho một mùa xuân mới.
Ly Na