Ý thức được nhiệm vụ được giao, ngay từ ngày đầu của năm 2012 tập thể cán bộ Phòng Tư pháp Đồng Hới đã xây dựng chương trình, kế hoạch cho 6 tháng đầu năm và hoạt động cả năm 2012. Trọng tâm của kế hoạch là bám sát nhiệm vụ, sát thực tế, sát cơ sở. Chọn nhiệm vụ phổ biến giáo dục pháp luật làm trọng tâm; công tác kiểm tra xử lý văn bản QPPL làm khâu đột phá và các nhiệm vụ như: chứng thực; đăng ký và quản lý hộ tịch; trợ giúp pháp lý; hoà giải ở cơ sở, bổ trợ tư pháp là nhiệm vụ thường xuyên.

Năm 2012 là năm thứ hai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp, công tác tuyên truyền, tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các Nghị quyết của Đảng bộ tỉnh, thành phố và xã, phường được đặt lên hàng đầu. Nội dung tuyên truyền cũng được đề cập và tập trung vào bốn vấn đề lớn đó là: lĩnh vực đất đai, giải phóng mặt bằng; lĩnh vực xây dựng, quản lý đô thị; xây dựng nông thôn mới và phòng, chống bạo lực gia đình. Hình thức tuyên truyền cũng được đề cập một cách chu đáo, đó là thông qua hội nghị cốt cán; thông qua tọa đàm, sinh hoạt các câu lạc bộ; thông qua các cuộc kiểm điểm tại cộng đồng, các phiên toà xét xử lưu động; các cuộc thi viết, thi sân khấu hoá. Năm qua thành phố đã tổ chức được 1.497 hội nghị cốt cán với 83.738 lượt người tham; tổ chức 169 cuộc thi, với 26.588 người tham gia; các xã, phường đã tổ chức được 205 hội nghị phổ biến pháp luật với 12.215 lượt người dự học tập. Trong đó trọng tâm như thi “Hoà giải viên giỏi” với 17 cuộc thi, với hơn 3 ngàn người xem cổ vũ, động viên; thi tìm hiểu Luật Biên giới quốc gia đã có trên 300 bài tham dự; thi tìm hiểu chính sách pháp luật về Bình đẳng giới với gần 2 ngàn bài và thi an toàn giao thông với hàng ngàn lượt người xem. Tuyên truyền thông qua các phương tiện thông tin đại chúng như: Đài Truyền thanh - Truyền hình thành phố, Trang điện tử thành phố, Bản tin Đồng Hới, hệ thống truyền thanh cơ sở cũng được các đơn vị quan tâm, khai thác có hiệu quả.

Nhìn chung công tác tuyên truyền trong năm 2012 đã thấy được hiệu quả, đó là ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ và nhân dân được nâng lên, tình trạng đơn thư khiếu kiện có giảm, khiếu kiện tập thể hay vượt cấp giảm đáng kể so với các năm trước, các tệ nạn xã hội từng bước đẩy lùi; việc tìm hiểu pháp luật để áp dụng vào cuộc sống có nhiều chuyển biến.

Công tác kiểm tra xử lý văn bản quy phạm pháp luật đã được thực hiện thường xuyên và nghiêm túc. Vì văn bản quản lý nó “chứa đựng ý chí chung hoặc những thông tin mang tính hành chính ban hành nhằm thực hiện thẩm quyền của từng cơ quan trong bộ máy nhà nước. Năm 2012 UBND thành phố đã ban hành 6.241 văn bản, trong đó quyết định QPPL 03 văn bản, chỉ thị QPPL 01 văn bản, quyết định cá biệt 4.038 văn bản và 2.199 văn bản hành chính khác; ở xã, phường ban hành trên 8 nghìn văn bản các loại. Với chức năng, nhiệm vụ của Phòng Tư pháp được quy định tại Điều 42 Luật Ban hành văn bản QPPL của HĐND - UBND năm 2004 là thẩm định các văn bản QPPL do UBND ban hành, đã tham gia thẩm định 40 văn bản QPPL (23 quyết định, và 17 chỉ thị) trước khi trình UBND thành phố ban hành; thực hiện tự kiểm tra được 84 văn bản QPPL do HĐND - UBND thành phố và các xã, phường ban hành; kiểm tra theo thẩm quyền 77 văn bản QPPL.

Qua kiểm tra, nhìn chung các văn bản QPPL do HĐND - UBND ban hành đúng thẩm quyền, kịp thời, đúng căn cứ pháp lý; phù hợp với quy định của pháp luật do cơ quan có thẩm quyền cấp trên ban hành; phù hợp với đặc điểm, tình hình thực tế ở địa phương, đảm bảo về thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản theo quy định. Song bên cạnh đó có một số đơn vị chưa phân biệt được văn bản QPPL và văn bản cá biệt, còn nhầm lẫn giữa hình thức và thể thức ban hành văn bản, công tác kiểm tra văn bản chưa được thực hiện thường xuyên.

Công tác đăng ký và quản lý hộ tịch là công tác có liên quan và ảnh hưởng trực tiếp đến công dân và tổ chức. Vì vậy, UBND thành phố giao Phòng Tư pháp tập trung chỉ đạo đội ngũ cán bộ công chức tư pháp thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, thường xuyên kiểm tra và kịp thời uốn nắn những sai sót ngay từ đầu để công tác hộ tịch được thực hiện nghiêm túc, đúng trình tự, thủ tục pháp luật quy định. Trong năm 2012 Phòng Tư pháp đã tham mưu cho UBND thành phố Đồng Hới thực hiện 70 trường hợp xin thay đổi, cải chính hộ tịch; cấp lại bản chính giấy khai sinh 140 trường hợp; các xã, phường thực hiện đăng ký hộ tịch 5.371 trường hợp.

Công tác chứng thực đã dần đi vào nề nếp, các việc chứng thực đều có sổ sách theo dõi rõ ràng, công khai rõ các thủ tục hành chính và mức thu lệ phí. Năm 2012 Phòng Tư pháp đã thực hiện chứng thực được 10.194 bản sao giấy tờ, chữ ký người dịch 1.588 lượt người. Tại các xã, phường chứng thực bản sao, chứng thực chữ ký là 122.692 trường hợp.

Tuy đạt được một số kết quả trong năm 2012, nhưng đối với yêu cầu và nhiệm vụ thì năm 2013 Phòng Tư pháp thành phố phải khắc phục được một số vấn đề sau:

Một là: Công tác tuyên truyền của một số ban, ngành và cấp ủy, chính quyền chưa được quan tâm, chú trọng; đầu tư kinh phí cũng như các điều kiện đảm bảo chưa đúng tầm với yêu cầu nhiệm vụ phổ biến giáo dục pháp luật trong giai đoạn hiện nay. Mặt khác ý thức học tập, tìm hiểu, nghiên cứu pháp luật của một số cán bộ và nhân dân chưa cao.

Hai là: Công tác xây dựng, kiểm tra, rà soát văn bản chưa được thực hiện thường xuyên, một số đơn vị còn lúng túng trong công tác này.

Ba là: Trình độ năng lực, chuyên môn nghiệp vụ chứng thực và đăng ký quản lý hộ tịch của một số công chức tư pháp xã, phường còn hạn chế.

Bốn là: Trong công tác bổ trợ tư pháp còn mang hình thức chung chung, nội dung chưa sâu, chưa cụ thể nhất là trong lĩnh vực tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý.

Năm là: Công tác bồi dưỡng kiến thức pháp luật, tập huấn nghiệp vụ chuyên môn cho đội ngũ tư pháp chưa được thường xuyên, chưa chuyên sâu./.

                                                                                                    Phan Thanh Tâm