Có những nghề tạo nên những công trình để người đời dễ dàng nhìn thấy, nhưng cũng có những nghề lặng lẽ đồng hành cùng mỗi con người từ khi cất tiếng khóc chào đời đến lúc khép lại hành trình cuộc sống. Tờ giấy khai sinh xác lập tư cách pháp lý đầu tiên của một công dân; giấy chứng nhận kết hôn ghi dấu sự hình thành của một gia đình; giấy khai tử khép lại một vòng đời. Xen giữa những dấu mốc ấy là hàng nghìn hồ sơ hộ tịch, chứng thực, xác nhận, cải chính... Mỗi hồ sơ chỉ dày vài trang giấy nhưng lại gắn với quyền, lợi ích hợp pháp và cả những câu chuyện riêng của mỗi con người.

Người dân thường chỉ nhìn thấy một tờ giấy đã hoàn thành, ít ai biết phía sau đó là quá trình kiểm tra, đối chiếu, xác minh và cân nhắc rất nhiều quy định pháp luật để bảo đảm mỗi thông tin được ghi nhận chính xác. Công việc ấy đòi hỏi không chỉ kiến thức pháp luật mà còn là trách nhiệm nghề nghiệp và sự tận tâm của người công chức tư pháp.

Hơn 20 năm gắn bó với ngành Tư pháp, anh Nguyễn Ngọc Nam, công chức Tổ Tư pháp thuộc Văn phòng HĐND và UBND phường Đồng Hới, đã lặng lẽ đồng hành cùng biết bao dấu mốc quan trọng trong cuộc đời của người dân. Từ những ngày đầu công tác tại UBND xã Đức Ninh, rồi Phòng Tư pháp thành phố Đồng Hới, đến khi đảm nhận nhiệm vụ trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, anh luôn tâm niệm rằng mỗi hồ sơ được giải quyết không đơn thuần là hoàn thành một thủ tục hành chính, mà còn là trách nhiệm bảo đảm sự nghiêm minh của pháp luật và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với chính quyền. Với anh, giá trị của người công chức không nằm ở những lời khen hay thành tích, mà ở việc mỗi hồ sơ được giải quyết đúng quy định, mỗi người dân ra về với sự hài lòng và yên tâm

Công chức Tư pháp Nguyễn Ngọc Nam tận tâm giải quyết hồ sơ, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

* Cẩn trọng trong từng quyết định pháp luật

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, phường Đồng Hới được thành lập trên cơ sở hợp nhất tám đơn vị hành chính cấp xã trước đây, trở thành phường có quy mô dân số lớn nhất tỉnh Quảng Trị. Khối lượng hồ sơ tư pháp tăng mạnh trong khi yêu cầu đặt ra là bộ máy mới phải vận hành thông suốt, không để gián đoạn việc giải quyết quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân. Điều đó đồng nghĩa với việc đội ngũ công chức tư pháp phải nhanh chóng thích ứng, làm việc chính xác hơn và chịu áp lực lớn hơn để bảo đảm hoạt động hành chính diễn ra liên tục, hiệu quả.

Trong bối cảnh ấy, anh Nguyễn Ngọc Nam cùng đồng nghiệp nhanh chóng bắt nhịp với mô hình tổ chức mới. Bên cạnh nhiệm vụ đăng ký, quản lý hộ tịch, chứng thực, anh còn tham mưu xây dựng, kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật; xử lý vi phạm hành chính; theo dõi tình hình thi hành pháp luật. Mỗi lĩnh vực đều đòi hỏi sự chính xác, khách quan và tinh thần trách nhiệm cao, bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Đồng nghiệp nhận xét anh Nam là người điềm đạm, kiệm lời, làm việc có nguyên tắc và đặc biệt cẩn trọng trong chuyên môn. Trước những quy định mới hoặc những vụ việc cần cân nhắc nhiều phương án xử lý, anh luôn dành thời gian nghiên cứu kỹ văn bản, đối chiếu các quy định liên quan, trao đổi với đồng nghiệp và cơ quan chuyên môn trước khi tham mưu hướng giải quyết.

Với anh, giải quyết công việc nhanh là yêu cầu của nền hành chính hiện đại, nhưng giải quyết đúng pháp luật mới là nguyên tắc không thể đánh đổi.

          Chính sự cẩn trọng ấy không chỉ tạo dựng niềm tin của lãnh đạo, đồng nghiệp mà còn giúp người dân yên tâm khi thực hiện các thủ tục hành chính liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

        * Phía sau những con số là những cuộc đời

        Trong những bản báo cáo chuyên môn, công việc của người làm công tác tư pháp thường được phản ánh bằng những con số. Sáu tháng đầu năm 2026, Tổ Tư pháp phường Đồng Hới đã giải quyết hàng nghìn hồ sơ hộ tịch và chứng thực; 434 trường hợp khai sinh, 55 trường hợp kết hôn, 220 trường hợp khai tử cùng hàng nghìn hồ sơ xác nhận tình trạng hôn nhân, cấp bản sao hộ tịch, cải chính hộ tịch và các việc hộ tịch khác.

         Nhưng với anh Nguyễn Ngọc Nam, mỗi hồ sơ không chỉ là một con số trong báo cáo mà còn là câu chuyện của một con người, một gia đình. Người làm công tác tư pháp có lẽ là một trong số ít những nghề được chứng kiến gần như trọn vẹn những dấu mốc của đời người: niềm vui khi một đứa trẻ được đăng ký khai sinh, hạnh phúc khi một gia đình được xác lập và cả những mất mát lặng lẽ trong mỗi hồ sơ khai tử. Bởi vậy, công việc tưởng như chỉ gắn với giấy tờ lại luôn gắn chặt với cuộc sống của con người.

        Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, anh từng tiếp nhận trường hợp công dân đề nghị thay đổi chữ đệm, tên gọi do trùng với người thân trong gia đình, ảnh hưởng đến đời sống và quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Mong muốn của công dân là chính đáng, nhưng việc giải quyết phải bảo đảm đầy đủ căn cứ pháp lý và đúng trình tự, thủ tục theo quy định. Do chưa hiểu rõ yêu cầu về căn cứ, trình tự giải quyết, công dân ban đầu còn băn khoăn cho rằng thủ tục có nhiều yêu cầu cần bổ sung. Thay vì giải thích qua loa, anh kiên trì nghiên cứu hồ sơ, đối chiếu các quy định pháp luật, tham mưu lãnh đạo phương án xử lý đồng thời trực tiếp hướng dẫn công dân hoàn thiện hồ sơ và giải thích cặn kẽ cơ sở pháp lý của từng yêu cầu. Khi thủ tục được giải quyết đúng quy định, điều anh nhận lại không chỉ là một hồ sơ hoàn thành mà còn là sự đồng thuận và niềm vui của người dân khi vướng mắc được tháo gỡ.

        Nhiều năm gắn bó với công tác tư pháp giúp anh thấu hiểu rằng, chỉ một sai sót nhỏ về họ tên, ngày tháng năm sinh hay thông tin nhân thân cũng có thể ảnh hưởng đến việc học tập, việc làm, giao dịch dân sự, thừa kế hoặc việc hưởng các chế độ, chính sách nhiều năm sau. Vì vậy, trước mỗi hồ sơ, anh luôn tự nhắc mình phải cẩn trọng trong từng thông tin, từng căn cứ pháp lý và từng quyết định tham mưu. 

        Điều khiến đồng nghiệp và lãnh đạo ghi nhận ở anh không chỉ là năng lực chuyên môn mà còn là phong cách làm việc giản dị, khiêm tốn và trách nhiệm. Khi được hỏi về những thành tích đạt được, anh chỉ mỉm cười và cho rằng đó đơn giản là trách nhiệm của người công chức. Sự khiêm nhường ấy cũng là điều đồng nghiệp luôn nhắc đến khi nói về anh: một người kiệm lời, không phô trương, vững vàng trong chuyên môn, tận tâm với công việc và luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ đồng nghiệp.

          * Đổi mới để đưa pháp luật đến gần Nhân dân

         Trong bối cảnh chuyển đổi số và xây dựng chính quyền địa phương hai cấp, anh Nguyễn Ngọc Nam luôn quan niệm rằng đổi mới không phải để theo kịp xu thế mà trước hết phải phục vụ người dân tốt hơn. Với anh, công nghệ không phải là mục tiêu mà là công cụ để nâng cao chất lượng giải quyết công việc, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính và đưa pháp luật đến gần Nhân dân.

        Một trong những giải pháp anh đã tham mưu triển khai trong thực hiện mô hình chính quyền hai cấp là thực hiện việc ủy quyền cho công chức chuyên môn ký chứng thực đối với một số nội dung thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND phường theo quy định pháp luật. Giải pháp này góp phần giảm bớt khâu trung gian, phát huy tính chủ động của đội ngũ công chức chuyên môn, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho người dân khi thực hiện các thủ tục hành chính về chứng thực.

       Song song với đó, anh tích cực khai thác hiệu quả Hệ thống thông tin đăng ký và quản lý hộ tịch điện tử, tham gia số hóa dữ liệu hộ tịch, triển khai dịch vụ công trực tuyến và các nhiệm vụ thuộc Đề án 06 của Chính phủ. Theo anh, chuẩn hóa dữ liệu không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước mà còn giúp người dân tiếp cận các dịch vụ hành chính công nhanh chóng, thuận tiện và minh bạch hơn.

        Điểm nổi bật ở anh là tinh thần chủ động học hỏi, mạnh dạn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Từ các video ngắn, infographic đến những sản phẩm truyền thông trực quan do anh nghiên cứu, thiết kế, những quy định pháp luật vốn có nhiều thuật ngữ chuyên môn đã được chuyển tải bằng hình ảnh sinh động, dễ hiểu, giúp người dân dễ tiếp cận, dễ ghi nhớ và dễ thực hiện hơn. Với anh, hiệu quả của đổi mới không được đo bằng việc ứng dụng bao nhiêu công nghệ mới, mà bằng việc người dân hiểu đúng quy định của pháp luật và thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình thuận lợi hơn.

Các sản phẩm truyền thông pháp luật ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) do anh Nguyễn Ngọc Nam thiết kế giúp đưa pháp luật đến gần người dân hơn.

    Không chỉ đổi mới trong công việc chuyên môn, anh cùng đồng nghiệp trong tổ tích cực tham mưu tổ chức các hội nghị tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và bồi dưỡng nghiệp vụ hòa giải ở cơ sở cho đội ngũ hòa giải viên sau sắp xếp đơn vị hành chính. Qua đó góp phần nâng cao năng lực của lực lượng hòa giải ở cơ sở, tăng cường hiệu quả phối hợp và đưa pháp luật đến gần hơn với Nhân dân.

Công tác bồi dưỡng nghiệp vụ hòa giải ở cơ sở được chú trọng, góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với người dân.

* Từ những việc làm bình dị đến niềm tin bền vững

Những nỗ lực bền bỉ trong công việc của anh Nguyễn Ngọc Nam đã được các cấp, các ngành ghi nhận. Anh được Giám đốc Sở Tư pháp tặng Giấy khen vì có thành tích xuất sắc trong công tác Tư pháp các năm 2019 và 2023; được Chủ tịch UBND thành phố Đồng Hới tặng Giấy khen vì có thành tích trong phong trào thi đua “Dân vận khéo” giai đoạn 2021 - 2023; nhiều năm liền đạt danh hiệu Lao động tiên tiến. Tuy nhiên, với anh, những phần thưởng ấy không phải là điều quan trọng nhất. Điều anh trân trọng hơn cả là sự tin tưởng của người dân, sự đồng hành của đồng nghiệp và niềm hạnh phúc khi hoàn thành tốt trách nhiệm của một người công chức trước mỗi nhiệm vụ được giao.

Trong hành trình 81 năm xây dựng và phát triển của ngành Tư pháp Việt Nam, những công chức tư pháp ở cơ sở như anh Nguyễn Ngọc Nam đang lặng lẽ tiếp nối truyền thống của ngành bằng những việc làm bình dị mỗi ngày. Họ không xuất hiện ở những vị trí hào nhoáng, nhưng chính sự tận tụy, trách nhiệm trong từng hồ sơ, từng thủ tục đã góp phần bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân được tôn trọng, bảo vệ.

Giữa nhịp phát triển của một đô thị đang đổi mới từng ngày, hình ảnh người công chức tư pháp Nguyễn Ngọc Nam là minh chứng cho lớp cán bộ tư pháp thời kỳ mới: vững vàng về chuyên môn, chuẩn mực trong thực thi công vụ, chủ động đổi mới và luôn lấy sự hài lòng của Nhân dân làm mục tiêu phấn đấu.

Có những công trình được tạo nên bằng những vật liệu hữu hình để người đời dễ dàng nhìn thấy. Nhưng cũng có những công trình được xây dựng từ sự tận tâm, trách nhiệm và niềm tin. Đằng sau mỗi con dấu được xác lập đúng quy định, mỗi thông tin hộ tịch được ghi nhận chính xác là sự cẩn trọng của những người làm công tác tư pháp. Giá trị lớn nhất của người công chức tư pháp không chỉ nằm ở số lượng hồ sơ đã giải quyết hay những phần thưởng được trao tặng, mà ở niềm tin của người dân khi biết rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình luôn được tôn trọng, bảo vệ. Từ những việc làm bình dị ấy, niềm tin của Nhân dân đối với pháp luật và chính quyền được bồi đắp bền bỉ mỗi ngày.

Trương Thị Thu Hiền
Chánh Văn phòng HĐND và UBND phường Đồng Hới