Trước thực trạng nhiều năm qua, tại nhiều xã, phường của thành phố Đồng Hới, nhất là các xã, phường khu vực nông thôn, tình trạng rác thải sinh hoạt như: túi ni long, vỏ chai nhựa, bao thuốc bảo vệ thực vật và nhiều loại rác thải khác được các hộ gia đình sử dụng xong vứt bừa bãi, ngổn gang ra đường, nhiều cơ sở sản xuất kinh doanh, chế biến, cơ sở chăn nuôi, giết mỗ gia súc, gia cầm trực tiếp xả thải ra môi trường bốc mùi hôi thối. Bên cạnh đó, nhiều bà con nông dân có thói quen đốt rơm rạ sau khi thu hoạch lúa gây ô nhiễm về khói bụi, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống cũng như sức khỏe của nhiều người dân. Vấn đề ô nhiễm môi trường tồn tại ở các địa phương nhiều năm qua nguyên nhân chủ yếu là do ý thức về việc bảo vệ môi trường của người dân còn nhiều hạn chế. Xác định phong trào nông dân tham gia bảo vệ môi trường là một trong những nội dung trọng tâm trong xây dựng nông thôn mới, để thực hiện tốt tiêu chí về môi trường, trên cơ sở các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo của Chính phủ, của tỉnh, thành phố, Hội Nông dân thành phố đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, kế hoạch về bảo vệ môi trường đến các cơ sở Hội xã, phường thực hiện. Để giúp hội viên nông dân hiểu biết rõ hơn về tác hại của việc ô nhiễm môi trường, qua đó tạo sự chuyển biến trong nhận thức và hành động, nâng cao ý thức, trách nhiệm, nghĩa vụ, thay đổi hành vi, thói quen trong sinh hoạt, sản xuất kinh doanh, chăn nuôi, chế biến, giết mỗ,...của nông dân đối với công tác bảo vệ môi trường, Hội đã phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Bình, Phòng Tài nguyên - Môi trường, Trung tâm dịch vụ nông nghiệp thành phố Đồng Hới tổ chức 20 buổi hội nghị tập huấn để tuyên truyền về "Luật bảo vệ môi trường"; quy định của pháp luật về quản lý, sản xuất kinh doanh các loại vật tư nông nghiệp và sản xuất nông sản an toàn; cách thu gom, phân loại và xử lý rác thải nông thôn,...cho trên 2.500 lượt hội viên nông dân. Hàng năm, nhân ngày "Môi trường thế giới - Tuần lễ biển và hải đảo Việt Nam", "Tuần lễ quốc gia về nước sạch và vệ sinh môi trường",...Hội đã phát động trong toàn thể cán bộ hội viên thực hiện nhiều việc làm có ý nghĩa thiết thực để bảo vệ môi trường như: dọn dẹp vệ sinh nơi ở, lòng lề đường, tiến hành phát quang bụi rậm quanh nhà, quanh đường làng, ngõ xóm, trồng hoa, cây xanh; thu gom rác thải bao bì, túi ni long, rác thải nhựa, chai lọ thuốc bảo vệ thực vật, nạo vét, khơi thông cống rãnh thoát nước, ra quân diệt chuột,...Với phương châm “3 sạch” (sạch nhà, sạch vườn, sạch đường làng, ngõ xóm), nhiều cơ sở Hội đã có nhiều cách làm hay, thành lập nhiều mô hình hoạt động có hiệu quả như: mô hình “Con đường tự quản”, "Tổ thu gom rác thải", "Tổ thu gom vỏ chai, bao bì thuốc bảo vệ thực vật", mô hình "ủ phân hữu cơ vi sinh", hầm Bioga,...ở các Hội, Chi hội đã góp phần không nhỏ trong việc bảo vệ môi trường, tạo nên cảnh quan môi trường sống xanh - sạch - đẹp, qua đó góp phần thực hiện tốt tiêu chí về môi trường trong XDNTM ở các địa phương. Đến nay, có 100% cơ sở Hội, Chi hội nông dân đã thành lập mô hình tổ tự quản với trên 3.500 hội viên nông dân tham gia. Để duy trì, nâng cao hiệu quả hoạt động của các mô hình, ngoài việc tuyên truyền, vận động hội viên nông dân nâng cao nhận thức, ý thức tự giác về bảo vệ môi trường, hàng tháng cứ vào ngày thứ 7 hoặc Chủ nhật, các Chi hội đều tổ chức ra quân làm tổng vệ sinh đường làng, ngõ xóm, khu vực công cộng,...

Đã nhiều năm nay, cứ đều đặn mỗi tuần một lần, Chi hội Nông dân thôn Tân Phú, xã Quang Phú lại cùng nhau ra đường để làm nhiệm vụ tổng dọn vệ sinh đường làng, ngõ xóm. Ông Võ Văn Hóa - Chi hội trưởng Chi hội Nông dân thôn Tân Phú - cho biết: "Để làm sạch môi trường sống trong thôn, thời gian qua Chi hội đã vận động hội viên nông dân tích cực quét dọn, phát quang, nhặt các loại rác thải trên các đoạn đường trong thôn. Nhờ duy trì đều đặn việc làm này nên đến nay trên hầu hết trên các tuyến đường của thôn đều rất sạch sẽ, không còn tình trạng người dân vứt rác thải bừa bãi như trước đây. Đường làng ngõ xóm ở trong thôn trở nên sạch sẽ, sáng đẹp hẳn lên nên người dân ai cũng nâng cao được ý thức tự giác bảo vệ môi trường".

Được thành lập từ tháng 5/2018, tổ “Thu gom vỏ chai, bao bì thuốc bảo vệ thực vật” của Hội Nông dân xã Nghĩa Ninh bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực. Chia sẽ với chúng tôi ông Đào Hữu Viền - Chủ tịch Hội Nông dân xã Nghĩa Ninh cho biết: "Trước đây, hầu hết người dân làm nông nghiệp xã Nghĩa Ninh sau khi sử dụng xong thuốc bảo vệ thực vật thường có thói quen bỏ vỏ chai lọ, bao bì ở các kênh mương hoặc ở vườn nhà gây ô nhiễm môi trường, nguy hại hơn là ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng của con người. Vì vậy, qua các buổi sinh hoạt, Hội đã tích cực đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho bà con nông dân về tác hại của việc làm này, đồng thời Hội còn vận động bà con làm nông nghiệp sau khi thu hoạch lúa xong không nên đốt rơm rạ, tuy chất hữu cơ từ việc đốt rơm rạ rất tốt cho đất ruộng nhưng lượng khói bụi sẽ làm ô nhiễm môi trường. Nhờ tích cực tuyên truyền, vận động nên đến nay nhận thức và thói quen của bà con nông dân trong lao động, sản xuất đã có nhiều chuyển biến. Đến nay, hầu hết trên các cánh đồng của xã không còn tình trạng nông dân vứt bừa bãi vỏ chai, bao bì, thuốc bảo vệ thực vật trên các kênh mương hay trong vườn nhà và cũng không còn tình trạng nông dân đốt rơm rạ sau khi thu hoạch lúa".

Chia sẽ với chúng tôi ông Đặng Văn Kỳ - Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Đồng Hới cho biết: "Thời gian qua, thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về XDNTM nói chung cũng như công tác bảo vệ môi trường trong XDNTM nói riêng được Hội Nông dân thành phố chỉ đạo triển khai thực hiện có hiệu quả, với sự tham gia không chỉ đối với cán bộ hội viên nông dân mà của cả hệ thống chính trị. Thông qua nhiều mô hình, việc làm có ý nghĩa của Hội đã làm cho môi trường sống ở nông thôn có sự đổi thay rõ nét, ý thức của hội viên nông dân về bảo vệ môi trường đã được nâng cao. Đến nay, Hội đã có 132 tuyến đường do nông dân tự quản, 100% cơ sở Hội sản xuất nông nghiệp đã chỉ đạo các Chi hội đã thành lập "Tổ thu gom vỏ chai, bao bì thuốc bảo vệ thực vật" trên các cánh đồng, Hội nông dân các xã như: Lộc Ninh, Nam Lý, Nghĩa Ninh, Đồng Sơn,...đã vận động hội viên trồng và chăm sóc 20 tuyến đường cây xanh, với chiều dài trên 3.000 mét, có 80% hộ nông dân chăn nuôi có chuồng trại khép kính, áp dụng mô hình hầm Biogas vào chăn nuôi. Phần lớn các hộ gia đình và cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm, giết mổ gia súc, gia cầm đều tuân thủ các quy định về đảm bảo vệ sinh môi trường. Tuy vậy, bên cạnh những kết quả đạt được, hiện nay rãi rác một số xã, phường vẫn còn tình trạng người dân trong đó có hội viên nông dân vẫn thiếu ý thức trong việc bảo vệ môi trường, để giải quyết triệt để tình trạng này, trong thời gian tới Hội sẽ tiếp tục phối hợp với cấp ủy, chính quyền, các tổ chức đoàn thể địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền sâu rộng trong cán bộ hội viên nông dân và người dân về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường trong xây dựng nông thôn mới. Khuyến khích việc thành lập, nhân rộng các mô hình mới, cách làm hay, đồng thời tổ chức sơ kết, tổng kết đánh giá, rút kinh nghiệm, khen thưởng, động viên kịp thời các tập thể, cá nhân làm tốt để tiếp tục nhân rộng phong trào".

Có thể thấy rõ, kết quả đạt được từ phong trào nông dân tham gia bảo vệ môi trường trong xây dựng nông thôn mới của Hội Nông dân thành phố trong thời gian qua đã và đang làm cho môi trường sống, diện mạo bộ mặt nông thôn có nhiều đổi thay. Mong rằng trong thời gian tới phong trào sẽ tiếp tục duy trì và ngày càng nhân rộng để không những nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi, thói quen sinh hoạt của nông dân không có lợi cho môi trường, hướng tới các hành vi, việc làm tốt đẹp có lợi cho môi trường hơn mà còn góp phần cùng với cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương thực hiện tốt tiêu chí về môi trường trong xây dựng nông thôn mới./.

                                                                                                Hoàng Mai