Ngày thu lịch sử đầu tiên đánh dấu bước đường phát triển của thị xã Đồng Hới là ngày 23 tháng 8 năm 1945- ngày mà cuộc khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân tại  tỉnh lỵ Quảng Bình hoàn toàn thắng lợi! Chín năm sau, cũng vào một ngày thu tháng 8- ngày 18/8/1954, người Đồng Hới, Quảng Bình hân hoan đón đoàn quân cách mạng về tiếp quản thị xã. Đồng Hới hoàn toàn giải phóng! Đi qua 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, qua những năm tháng nỗ lực cho công cuộc tái thiết, xây dựng quê hương, lịch sử lại nối duyên Đồng Hới với mùa thu vào một ngày đáng nhớ: Ngày 16/8/2004, Chính phủ có nghị định 156 về thành lập thành phố Đồng Hới trực thuộc tỉnh Quảng Bình!

Mỗi mùa thu qua, Đồng Hới đều rạng ngời màu cờ cách mạng của quê hương đất nước, của tình yêu, niềm tin và cũng là màu của loài hoa mà tên gọi luôn gắn liền với vùng đất nơi eo thắt miền Trung thân thương này! Song hành cùng thời gian, dẫu trong bom đạn khốc liệt của chiến tranh hay thiên tai nghiệt ngã, loài hoa ấy- những bông hồng Đồng Hới mảnh mai, với sức sống mãnh liệt vẫn kiêu hãnh tỏa hương, khoe sắc! Chiến tranh đi qua, Đồng Hới chỉ còn là một thị xã hoang tàn. đổ nát nhưng người quê tôi vẫn tiếp tục vững vàng trong thử thách của cuộc chiến chống đói nghèo, lạc hậu, cùng đồng lòng xây dựng lại quê hương. Chính Người và Hoa đã làm nên bản sắc của 2 tiếng thiêng liêng: Đồng Hới!    

Tròn 10 năm là thành phố đô thị loại 3! Mười năm chỉ là một khoảng thời gian ngắn ngủi trong dòng chảy lịch sử nhưng là mốc son ghi dấu những thành tựu quan trọng của Đảng bộ, chính quyền, quân và dân Đồng Hới trong hành trình phát triển, xây dựng quê hương. Để thu này, hình dáng một thành phố du lịch nên thơ, thân thiện và hấp dẫn bên biển Miền Trung đang ngày càng rõ nét!

Dù  đang là một công trường lớn với các hoạt động xây dựng cơ sở hạ tầng đô thị nhưng ấn tượng về Đồng Hới hôm nay là một đô thị trẻ có quy hoạch, kiến trúc đẹp và hệ thống giao thông hợp lý. Nhiều công trình điểm nhấn như Cảng hàng không Đồng Hới, Cầu Nhật Lệ , Quảng trường biển Bảo Ninh, đại lộ Võ Nguyên Giáp, hệ thống công viên, vườn hoa...và một cây cầu Nhật Lệ 2 đang thi công đã và đang làm đổi thay đáng kể gương mặt đô thị và mở hướng phát triển cho thành phố. Cùng với việc thực hiện điều chỉnh quy hoạch chung đến năm 2020, vùng phụ cận đến năm 2025 và tầm nhìn đến 2035,  lập quy hoạch chi tiết hạ tầng  kỹ thuật phục vụ phát triển qũy đất và xây dựng cơ sở hạ tầng đô thị, thành phố đang chỉ đạo quyết liệt các hoạt động chấn chỉnh trật tự đô thị, nhằm từng bước lập lại kỷ cương, thực hiện văn minh đô thị trong quá trình phát triển.

Những năm gần đây, việc người dân hưởng ứng các hoạt động xã hội hóa trên  lĩnh vực xây dựng hạ tầng giao thông, chiếu sáng đô thị đã thực sự góp phần tạo động lực phát triển kinh tế- xã hội và diện mạo mới của địa phương, thiết thực nâng cao mức sống, mức hưởng thụ cho người dân. Đến nay, tỷ lệ đô thị hóa của Đồng Hới đạt 75%; tỷ lệ đường phố chính khu vực nội thị được chiếu sáng đạt 100%; trên 97% dân số nội thị được cấp nước sạch sinh hoạt; khối lượng rác thải được xử lý là 84 tấn/ngày đêm.

Với 16 đơn vị hành chính gồm 10 phường và 6 xã, Đồng Hới đã tập trung chỉ đạo thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng thương mại dịch vụ, công nghiệp tiểu thủ công nghiệp, giảm sản xuất nông nghiệp. Theo đó, cùng với nghị quyết về nâng cấp, chỉnh trang đô thị, thành phố đã ban hành Chương trình phát triển du lịch, thương mại giai đoạn 2011 – 2015 nhằm mục tiêu phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn của TP, trung tâm dịch vụ vùng Bắc Trung bộ, đồng thời là một trong những điểm đến hấp dẫn nhất trong tuyến du lịch Con đường di sản miền Trung và hành lang kinh tế Đông - Tây. Với diện tích tự nhiên gần 156 km2, là mảnh đất hẹp nhất Tổ quốc nằm giữa khúc ruột miền Trung , Đồng Hới là trung tâm tỉnh lỵ Quảng Bình đồng thời cũng là trung tâm kết nối các tuyến du lịch trong tỉnh (đáng chú ý là với di sản thiên nhiên thế giới vườn Quốc gia Phong Nha- Kẻ Bàng, khu lăng mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở Vũng Chùa- Đảo Yến) và tuyến du lịch quốc tế sang Thái Lan, Lào. Đồng Hới có hệ thống giao thông thuận lợi, có bờ biển dài với những bãi cát bằng phẳng, trắng mịn cùng nhiều di tích văn hóa, lịch sử, cách mạng. Những năm gần đây, Đồng Hới là một trong những địa chỉ thu hút khách du lịch đến nghỉ dưỡng, tham quan. Lượng khách du lịch đến Đồng Hới năm 2012 là khoảng 600 ngàn lượt, năm 2013 là 760.500 lượt. Đặc biệt những tháng đầu năm 2014 này, khách du lịch đến Đồng Hới tăng đột biến; trong 7 tháng đã đạt gần 456 ngàn lượt người; các khách sạn, nhà nghỉ hầu hết sử dụng tối đa công suất; các bãi tắm biển luôn đông nghịt người. Đồng Hới đang phấn đấu đến năm 1015 đạt 1 triệu lượt khách du lịch, trong đó có 95 nghìn lượt khách quốc tế và sẽ là khoảng 2 triệu lượt khách vào năm 2020 (khách quốc tế đạt khoảng 280 nghìn lượt).

Để phát triển du lịch, thành phố đã khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư  xây dựng các khách sạn, nhà hàng, siêu thị, nâng cao chất lượng phục vụ, phong cách giao tiếp của đội ngũ nhân viên ngành du lịch. Hiện TP có trên 9.100 cơ sở kinh doanh, hơn 140 khách sạn, nhà nghỉ với quy mô 4.000 phòng, trong đó có những khu du lịch, nghỉ dưỡng đạt tiêu chuẩn 3 đến 4 sao.

Cùng với thương mại dịch vụ du lịch, sản xuất Công nghiêp, tiểu thủ công nghiệp TP ngày càng phát triển với các khu công nghiệp ở phía tây bắc, các cụm, điểm CN, TTCN, các làng nghề. Ngành nông nghiệp phát triển theo hướng sản xuất hàng hoá tập trung. Người dân các địa phương miền biển đã đầu tư ngư lưới cụ, đóng mới tàu thuyền có công suất cao để đánh bắt dài ngày và tham gia bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của tổ quốc, đồng thời đẩy mạnh các hoạt động nuôi trồng, chế biến và dịch vụ thủy sản. Thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, thành phố đã huy động các nguồn lực đầu tư cho xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng thiết yếu và hỗ trợ phát triển sản xuất. Sau Quang Phú, 3 xã: Đức Ninh, Bảo Ninh và Thuận Đức đang phấn đấu về đích chương trình trong năm 2014…

Kinh tế phát triển đạt mức tăng trưởng khá, hoạt động VH- XH có nhiều tiến bộ, đời sống vật chất chất và tinh thần của nhân dân không ngừng được nâng lên, QP- AN tiếp tục được củng cố và tăng cường... Với những nỗ lực không ngừng, đến năm 2013, thu nhập bình quân đầu người của TP Đồng Hới đạt 2.871,3 USD, cao gấp 1,46 lần thu nhập bình quân đầu người của cả nước; tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn 1,75%.

Đồng Hới thu này, ta cảm nhận tình đất, tình người quê hương thấm đẫm trong vị mặn mòi của dòng Nhật Lệ; trong hương hoa, sắc hoa hồng tươi trên mỗi con phố, sân nhà! Là người Đồng Hới, không mấy ai không biết những câu thơ cháy lòng ra đời giữa những ngày bom đạn ngút trời thị xã cách đây gần nửa thế kỷ của nhà thơ Xuân Hoàng:

 Ta sẽ về xây Đồng Hới quê ta

 Sẽ lại trồng hoa hồng trên lối cũ….

 …Thành phố ta xây bên bờ biển biếc

 Biển miền Trung xanh ngắt một màu xanh ( Trường ca Đồng Hới)

Thành phố Đồng Hới- thành phố Hoa Hồng! Những ngày quê hương rực hồng trong sắc thu tháng 8 rộn ràng kỷ niệm tròn 10 năm thành lập thành phố, niềm vui vỡ òa khi Thủ tướng Chính phủ đã có quyết định công nhận  Đồng Hới  là thành phố đô thị loại 2! Vươn lên từ trong khó khăn, người Đồng Hới xa quê không ai có thể quên những trảng cát trắng trời và ngọn gió lào ràn rạt khô bỏng! Cám ơn đất Mẹ thương yêu đã chắt chiu nuôi ta khôn lớn! Cám ơn những năm tháng gian lao cho ta biết nâng niu, quý trọng tình người!

Việc Đồng Hới được nâng cấp lên đô thị loại II không những tạo tiền đề để thành phố phát huy tối đa những tiềm năng tự nhiên, tạo thế và lực mới trong xu thế hội nhập, phát triển mà còn có ý nghĩa hết sức quan trọng trong quá trình xây dựng cũng như phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Bình, đặc biệt là về dịch vụ, du lịch.  Để xứng tầm là một đô thị loại II, Đồng Hới sẽ còn phải không ngừng nỗ lực trên nhiều lĩnh vực, không chỉ làm đẹp, làm giàu cho thành phố mà còn xây dựng hình ảnh, thương hiệu của Thành phố Hoa Hồng trong du khách thập phương khi đến với miền di sản thiên nhiên thế giới vườn quốc gia Phong Nha- Kẻ Bàng.

Một ngày thu cho nghìn thu sau- da diết và thắm mãi. Đồng Hới ơi!