Theo dự báo của Trung tâm khí tượng thủy văn Trung ương, năm nay sẽ có những đợt nắng nóng kéo dài từ tháng 4 đến tháng 8.  Nguy cơ khô hạn, thiếu nước, xâm nhập mặn có thể xảy ra, nếu như các địa phương và người dân không thực hiện các giải pháp tiết kiệm nước. Trên cơ sở hướng dẫn của các cơ quan chuyên môn, hiện nay, các xã, phường nông nghiệp trên địa bàn Đồng Hới đã khẩn trương thực hiện các biện pháp nhằm chủ động nguồn nước phục vụ sản xuất vụ Hè thu 2020.

Là một địa phương có gần 50% hộ dân sản xuất nông nghiệp, ngay sau khi vụ lúa Đông xuân bước vào thu hoạch, UBND xã Lộc Ninh đã chỉ đạo 4 hợp tác xã nông nghiệp tiến hành kiểm tra và tổng hợp báo cáo UBND xã về các điều kiện an toàn kỹ thuật, dung tích nước và khả năng tích nước của các hồ chứa trên địa bàn. Các hợp tác xã đã huy động bà con nông dân nạo vét các tuyến kênh mương, làm cỏ, dọn rác để khơi thông dòng chảy; gia cố lại những điểm bị sạt lở, bồi đắp; tu sửa những đoạn kênh bị xuống cấp; kiểm tra các cửa đóng mở của cống điều tiết, sửa chữa, nâng cấp các trạm bơm để chuẩn bị cho vụ hè thu sắp tới.

Được sự hỗ trợ kinh phí của UBND thành phố, năm 2020 này, UBND xã Lộc Ninh triển khai làm kè đê, đập tràn xả lũ các hồ Bàu Luồng và Bàu Nình. Trước mắt, xã đã xây dựng xong công trình mương tưới nước của vùng Đồng Trảy thuộc thôn 2 với chiều dài 130m thay thế cho mương đất cũ trước đây.

Ông Nguyễn Minh Đức, Giám đốc HTX DVNN Lộc Đại, xã Lộc Ninh, TP Đồng Hới cho biết: “Công trình mương tưới nước vùng Đồng Trảy này đi vào hoạt động sẽ tiết kiệm được thời gian và công sức của người nông dân, tiết kiệm được hơn 30 – 40% lượng nước tiêu hao so với việc sử dụng mương đất trước đây. Hơn nữa, nước về kịp thời, đúng thời vụ sẽ tạo điều kiện cho cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt”.

Các địa phương nông nghiệp khác trên địa bàn thành phố cũng đã chủ động tổ chức các đợt kiểm tra an toàn hồ đập, nguồn nước tại các hồ chứa, nạo vét kênh mương nội đồng, các đường dẫn nước, khơi thông cống rãnh để đảm bảo việc cung cấp nước tưới vào tận ruộng, không để xảy ra tình trạng thiếu nước.

Bà Đặng Thị Hùng Vương, Chủ tịch UBND xã Đức Ninh, TP Đồng Hới nói: “Qua khảo sát trên địa bàn xã, những diện tích đất trũng, xã đã chỉ đạo bà con chuyển qua trồng sen phối hợp với nuôi cá và trồng lúa. Những diện tích lúa năng suất thấp và ở vùng cao, xã chỉ đạo các hợp tác xã hướng dẫn bà con tập trung sản xuất rau màu. Xã cũng chỉ đạo hợp tác xã hướng dẫn bà con thực hiện các giải pháp dự trữ nước đảm bảo gieo cấy và trồng trọt đạt 100% diện tích”.

Hiện nay, bà con nông dân thành phố Đồng Hới đang tập trung làm đất, cải tạo đồng ruộng chuẩn bị bước vào vụ Hè thu 2020. Theo báo cáo của các địa phương, mực nước hiện nay ở các hồ chứa trên địa bàn thành phố đạt gần 63,9%. Riêng hồ chứa nước Phú Vinh, tính đến hết tháng 9/2020, lượng nước còn lại sản xuất lúa vụ hè thu 2020 là 9,2 triệu m3 tương đương diện tích phục vụ được khoảng 600 ha. Với  lượng nước như vậy, song song với áp dụng nghiêm ngặt các giải pháp tiết kiệm nước thì vụ Hè thu 2020 cơ bản đủ nước phục vụ sản xuất.

Rút kinh nghiệm từ các đợt hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn từ năm trước, năm nay, ngay từ đầu vụ, phòng kinh tế thành phố Đồng Hới đã có công văn hướng dẫn Trung tâm dịch vụ nông nghiệp thành phố, các xã, phường nông nghiệp trên địa bàn về cơ cấu giống, lịch thời vụ gieo trồng các loại cây trồng vụ hè thu 2020 và việc áp dụng các giải pháp đảm bảo nguồn nước sản xuất. Thành phố yêu cầu các địa phương xây dựng kế hoạch tiết kiệm nguồn nước tưới và phải có phương án tích nước, sử dụng nước hợp lý, đảm bảo yêu cầu nước tưới cho các loại cây trồng. Đối với những diện tích có nguy cơ hạn hán không đủ nước tưới thì không sản xuất lúa Hè thu, chủ động chuyển đổi sang cây trồng cạn có nhu cầu nước thấp, bố trí cây trồng chuyển đổi phù hợp.

Ông Từ Minh Hải, Giám đốc Trung tâm dịch vụ nông nghiệp TP Đồng Hới chia sẻ: “Đối với vụ Hè – Thu, bà con nên chọn những giống ngắn ngày, cực ngắn, khoảng 80 – 85 ngày, đặc biệt, bà con chú ý đến các biện pháp canh tác lúa, cải tiến chống biến đổi khí hậu. Biện pháp tưới nước cần tưới ướt khô xen kẻ. Thời kỳ lúa đẻ nhánh nứt chân chim bà con mới tưới. Biện pháp này bà con có thể tiết kiệm được từ 30 – 40% nước tưới đối với vụ Hè – Thu. Ngoài biện pháp canh tác thì những diện tích bà con có thể chuyển đổi được thì nên chuyển đổi sang trồng một số cây trồng khác có hiệu quả”.

Vụ Hè thu là vụ mùa tiềm ẩn nhiểu rủi ro do nắng hạn đầu vụ, mưa bão cuối vụ nên các hợp tác xã nông nghiệp và bà con nông dân được khuyến cáo là nên chú trọng  công tác chăm sóc, đảm bảo nguồn nước, phòng trừ sâu bệnh cho cây lúa ngay từ đầu vụ. Cùng  với đó, việc tuân thủ lịch thời vụ, cơ cấu giống và áp dụng các giải pháp tiết kiệm nguồn nước sản xuất là những yêu cầu cần thiết nhằm đảm bảo một vụ mùa thắng lợi trên cả 3 tiêu chí là diện tích, năng suất, sản lượng lương thực, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội mà thành phố đặt ra trong năm 2020.

                                                            Cái Huệ