Thành phố Đồng Hới: Kết quả 3 năm triển khai Quyết định số 09/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng chính phủ ban hành quy định về chuẩn tiếp cận pháp luật của người dân tại cơ sở

Print Send

Font size : A- A A+

Thành phố Đồng Hới với diện tích 155,6 km², dân số có 114.896 người gồm 16 đơn vị hành chính, trong đó có 10 phường, 6 xã với 55 thôn, 100 tổ dân phố; trình độ dân trí phát triển không đồng đều; dân cư chủ yếu làm nghề biển; hậu cần nghề cá và kinh doanh dịch vụ, du lịch; kinh tế khá phát triển, các điều kiện về an sinh xã hội đảm bảo. Hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở được xây dựng hoàn chỉnh. Tình hình kinh tế xã hội có nhiều chuyển biến tích cực, phát triển toàn diện, các chỉ tiêu cơ bản đều hoàn thành và vượt mức đề ra, tốc độ tăng trưởng cao hơn năm trước. Văn hóa xã hội có nhiều đổi mới, đời sống nhân dân từng bước được cải thiện, thu nhập bình quân đầu người ngày càng được nâng lên, cơ sở hạ tầng, đầu tư xây dựng theo hướng đô thị bền vững, diện mạo thành phố từng bước được khởi sắc, các chính sách xã hội được quan tâm đúng mức, tỷ lệ hộ nghèo giảm, các tệ nạn xã hội từng bước được đẩy lùi.

Với những điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội như trên cùng với sự phát triển năng động của thành phố, bên cạnh sự phát triển cũng kéo theo nhiều mối quan hệ nảy sinh dẫn đến nhu cầu về tiếp cận thông tin nói chung và tiếp cận về pháp luật nói riêng của người dân trên địa bàn TP Đồng Hới ngày càng cao.

Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh về tổ chức triển khai đánh giá địa phương đạt chuẩn tiếp cận pháp luật, trên cơ sở hướng dẫn của Sở Tư pháp, thành phố Đồng Hới thực hiện việc đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật ở thành phố và các xã, phường trên địa bàn theo Quy định tại Quyết định 09/2013/QĐ – TTg ngày 24/01/2013 của Thủ tướng Chính phủ. Hội đồng ĐGCTCPL thành phố chỉ đạo phòng Tư pháp tập trung tham mưu xây dựng kế hoạch và các văn bản liên quan để triển khai thực hiện;Trên cơ sở các văn bản của thành phố ở xã, phường đã xây dựng kế hoạch và phân công cụ thể cho các thành viên trong Hội đồng, đồng thời giao nhiệm vụ cụ thể cho các công chức phụ trách lĩnh vực thuộc 8 tiêu chí và 41 chỉ tiêu được quy định tại Quyết định 09/2013/ QĐ – TTg. Việc đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật xã, phường được thực hiện theo đúng quy trình; Hội đồng đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật thành phố thẩm định và đề nghị Hội đồng Chuẩn tiếp cận pháp luật tỉnh trình Chủ tịch UBND tỉnh công nhận 16/16 xã, phường và thành phố Đồng Hới đạt chuẩn tiếp cận pháp luật năm 2014 và năm 2015. Kết quả năm 2014 Chủ tịch UBND tỉnh công nhận có 13/16 xã, phường trên địa bàn đạt chuẩn tiếp cận pháp luật; năm 2015 có 12/16 xã, phường đạt chuẩn; 2 năm liên tiếp thành phố Đồng Hới đạt chuẩn tiếp cận pháp luật. Trong đó có Phường Bắc Lý là đơn vị tiêu biểu về tiếp cận pháp luật ở cơ sở; đề xuất Bộ trưởng Bộ Tư pháp công nhận đơn vị tiêu biểu về chuẩn tiếp cận pháp luật toàn quốc. Đối với các đơn vị chưa đạt chuẩn tiếp cận pháp luật; UBND thành phố có văn bản chỉ đạo, nhắc nhở tiếp tục phấn đấu và có giải pháp khắc phục những hạn chế để đạt chuẩn tiếp cận vào những năm tiếp theo.

,Tác động của việc thực hiện các tiêu chí tiếp cận pháp luật: Việc thực hiện các tiêu chí tiếp cận pháp luật đối với việc cải thiện điều kiện tiếp cận pháp luật của người dân ở cơ sở, đáp ứng nhu cầu nâng cao hiểu biết pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân;

Thứ nhất: Thực hiện các tiêu chí pháp luật tạo cho địa phương có cơ sở nắm bắt tình hình tiếp cận pháp luật của người dân trên địa bàn thành phố. Từ đó có những biện pháp phù hợp và hoạt động có hiệu quả hơn trong công tác phổ biến giáo dục pháp luật; nâng cao hiểu biết của người dân.

Thứ hai: Thực hiện các tiêu chí tiếp cận pháp luật góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp chính quyền, cơ quan, tổ chức và công dân về vị trí, vai trò của pháp luật và công tác phổ biến giáo dục pháp luật trong đời sống xã hội, đó là nâng cao ý thức trách nhiệm của cơ quan nhà nước, cán bộ, nhân dân trong thi hành và chấp hành pháp luật.

Thứ ba: Thực hiện các tiêu chí tiếp cận pháp luật sẽ tạo cơ sở pháp lý trong việc huy động các cơ quan, tổ chức và địa phương tham gia công tác này; tăng cường cơ chế phối hợp phân công trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, thúc đẩy, khuyến khích và thu hút sự quan tâm nhà nước và toàn xã hội đối với công tác này. Tạo điều kiện cho việc công khai, minh bạch các chủ trương, chính sách của nhà nước thông qua hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giải thích pháp luật để mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân được tạo điều kiện thuận lợi để tiếp cận thông tin về chính sách và pháp luật.

Các điều kiện đảm bảo xây dựng địa phương đạt chuẩn tiếp cận pháp luật Thời gian qua thành phố xây dựng được đội ngũ cán bộ, công chức và cơ sở vật chất tương ổn định đáp ứng yêu cầu công tác xây dựng địa phương đạt chuẩn tiếp cận pháp luật. Toàn thành phố có 35 cán bộ, công chức tư pháp ( 06 công chức tư pháp thành phố và 29 cán bộ, công chức xã, phường); trong đó 13 xã, phường có 02 cán bộ, công chức tư pháp, 100% có trình độ đại và trên đại học luật; hàng năm cán bộ, công chức tư pháp đều được đào tạo,tập huấn những văn bản, chính sách mới, nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ; đối với công tác tuyên truyền pháp luật có 24 báo cáo viên pháp luật thành phố; 125 tuyên truyền viên pháp luật cấp xã; có 995 hòa giải viên với 161 tổ hòa giải cơ sở; hàng năm các báo cáo viên, tuyên truyền viên, hòa giải viên đều được tập huấn nghiệp tuyên truyền, hòa giải; trung bình mỗi năm hòa giải trên 200 vụ việc ở cơ sở; 100% các xã phường đều có tủ sách pháp luật, các tủ sách đã phát huy tác dụng, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu pháp luật cho cán bộ và nhân dân ở địa phương, 16/16 xã, phường đã thực hiện việc kết nối internet đáp ứng yêu cầu công việc hiện nay.

Hạn chế tồn tại, khó khăn:

Về công tác chỉ đạo tổ chức thực hiện: Hoạt động đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật thực hiện ba năm, vừa làm vừa rút kinh nghiệm nên gặp không ít khó khăn, công tác triển khai, đánh giá còn chậm.

Một số lãnh đạo cơ sở còn chưa thực sự coi trọng công tác xây dựng và đánh giá, chấm điểm địa phương đạt chuẩn tiếp cận pháp luật, còn tư tưởng đây là nhiệm vụ của tư pháp nên chỉ đạo chưa cương quyết, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, ban, ngành có liên quan chưa chặt chẽ.

Nguồn lực để đảm bảo thực hiện chuẩn tiếp cận pháp luật như đội ngũ công chức thực hiện việc theo dõi, chấm điểm, đánh giá đạt chuẩn tiếp cận pháp luật chưa đảm bảo. Hiện nay công chức tư pháp – hộ tịch thực hiện nhiều chức năng, nhiệm vụ trong đó trọng tâm là công tác hộ tịch, chứng thực phải thực hiện thường xuyên, liên tục nên việc theo dõi để đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật khó có kết quả cao.

Việc chấm điểm, đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật của người dân tại cơ sở mới được thực hiện ở cán bộ, công chức được giao theo dõi từng mảng công việc cụ thể 8 tiêu chí và 41 chỉ tiêu được quy định tại Quyết định 09/2013/QĐ-TTg. Chưa đánh giá được hết mức độ tiếp cận pháp luật của người dân.

Giải pháp khắc phục, cải thiện điều kiện tiếp cận pháp luật của người dân trên địa bàn

Việc đánh giá CTCPL của người dân ở cơ sở cần gắn với an ninh, chính trị, an toàn xã hội; tình hình vi phạm pháp luật và đời sống của người dân tại cơ sở. Chú trọng đến các văn bản, lĩnh vực có nội dung thiết thực, liên quan đến quyền, lợi ích của người dân như đất đai, hôn nhân gia đình, dân sự, bình đẳng giới và các hương ước, quy ước tại khu dân cư.

Chú trọng công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật bằng nhiều hình thức, mô hình phù hợp như: Tại các nhà văn hóa thôn, tổ dân phố nên bố trí phòng đọc, các văn bản pháp luật hoặc các thủ tục hành chính liên quan đến sinh hoạt cộng đồng, nên in tờ gấp, tờ rơi, nội dung ngắn gọn dễ cập nhật tạo điều kiện trong giao dịch.

Công khai minh bạch công tác đánh giá tiếp cận pháp luật: Việc đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật có vai trò quan trọng đối với địa phương trong quá trình quản lý, điều hành nhà nước ở địa phương, đồng thời là tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể và cá nhân của đơn vị.

Công tác chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức thực hiện hoạt động đánh giá CTCPL phải kịp thời, đồng bộ, tổ chức sơ kết, tổng kết để rút kinh nghiệm, thực hiện khen thưởng, xử lý vi phạm, không phô trương, chạy đua, đánh giá không đúng với các tiêu chí đề ra.

Tăng cường bồi dưỡng kiến thức pháp luật, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ công chức xã, phường. Thực hiện cải cách thủ tục hành chính trong hoạt động cơ quan hành chính các cấp, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân khi có công việc tiếp cận pháp luật; tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ thông tin trong hoạt động cơ quan hành chính nhà nước.

Kinh phí đầu tư cho công việc đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật ở cơ sở phải được đảm bảo hàng năm; đầu tư máy tính cho công chức tư pháp - hộ tịch để phục vụ cho công tác chuyên môn, nghiệp vụ nhằm đáp ứng yêu cầu công việc.

Hồng Nhung