Sinh năm 1940 trong một gia đình nông dân nghèo, ngay từ thuở nhỏ ông Lự đã bị khuyết tật đôi chân làm ảnh hưởng tới sinh hoạt, đi lại khập khiễng khó khăn, tuy nhiên ý chí và khát vọng vươn lên vẫn không lúc nào nguôi ngoai trong ông. Thời trai trẻ do không được tòng quân cầm súng đánh giặc, cũng không được vào công nhân nhà nước, ông đành ở nhà làm ruộng giúp cha mẹ, được hợp tác xã cử đi học lớp sơ cấp kĩ thuật nông nghiệp và bồi dưỡng nghiệp vụ trồng rau màu để về phục vụ quê hương. Thấy ông làm việc tích cực, hiệu quả, một thời gian sau hợp tác xã lại cử ông tham gia lớp tập huấn chuyên đề ươm trồng bèo hoa dâu phục vụ đồng ruộng do các kĩ sư nông nghiệp miền Bắc vào truyền dạy. Được cán bộ huyện tín nhiệm, phân công, hơn 2 năm liền ông tập trung chí lực vừa tổ chức nhân giống bèo hoa dâu vừa truyền thụ kĩ thuật, kinh nghiệm cho xã viên các hợp tác xã nông nghiệp trong vùng, lập được nhiều thành tích. Cứ mỗi dịp về thăm, thấy ruộng bèo của ông xanh mướt, mọi cán bộ nông nghiệp huyện đều tấm tắc khen, từ đó ông được mệnh danh là “địa chủ bèo”.

Năm 1975 miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước hòa bình, cũng như nhân dân mọi miền trong cả nước, đời sống gia đình ông không ngừng cải thiện, 6 người con đều được ăn học thành tài. Riêng vợ chồng ông ngày ngày vẫn bám ruộng, bám quê, tích cực làm ăn xây dựng hợp tác xã với một ý chí vươn lên làm giàu chính đáng. Mười năm trước, khi xã Đức Ninh triển khai chương trình “Dồn điền đổi thửa”, tuy đã gần 70 tuổi nhưng ông vẫn mạnh dạn đứng ra nhận 1 mẫu đất ở khu “Mộc thất”, gần mương thủy lợi, cách nhà chừng 500 mét để làm gia trại thực hiện mô hình kinh tế vườn - ao - chuồng (VAC).

Sinh ra trên đồng ruộng, gần suốt cuộc đời chân lấm tay bùn “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, hơn ai hết, ông hiểu mẫu đất của mình nên “trồng cây gì, nuôi con gì” là phù hợp. Đã từng học kĩ thuật trồng rau thời trai trẻ và đã có thâm niên hơn 30 năm trong nghề nên ông quyết định sử dụng 2/3 diện tích khu đất để trồng rau sạch, số đất còn lại dành để đào ao nuôi cá và xây chuồng nuôi gia cầm, gia súc. Ông đầu xây tường rào và giăng lưới thép B40 chung quanh gia trại để bảo vệ cây trồng, vật nuôi, tránh được gió bão và trâu bò bên ngoài vào phá hoại. Với lợi thế gần mương thủy lợi nên gia trại thường xuyên có nguồn nước sạch cung cấp cho ao cá, có nước mát tưới cho rau màu và vệ sinh chuồng trại. Ông dùng phân bò, phân gà để trồng rau, hạn chế tối đa dùng các loại phân hóa học, thường xuyên vun gốc, bắt sâu, tuyệt đối không sử dụng các loại thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, đảm bảo 100% vườn trồng là rau sạch. Bốn mùa xuân, hạ, thu, đông, mùa nào rau nấy từ cải, ngò, xà lách, diếp cá, cà chua, đậu đũa, các loại củ quả đều có cả. Hầu như ngày nào ông cũng vào trại vừa chăm sóc cây trồng, vật nuôi vừa thu hoạch rau màu cho vợ đem bán. Chẳng phụ công người trồng, rau màu của ông quanh năm suốt tháng tốt cành, xanh lá, trĩu quả, cho ông một nguồn thu đáng kể làm nức lòng người: 120 triệu đồng/ năm.

Song song với trồng rau màu, ông xây hệ thống chuồng cao ráo, nuôi 3 bò mẹ sinh sản và 900 đến 1000 con gà thịt (2 lứa) cùng ao cá rô phi, mè, trắm, chép… Nhờ tận tình chăm sóc, thức ăn đầy đủ, vệ sinh sạch sẽ thường xuyên và đặc biệt là công tác phòng bệnh tốt nên gia súc, gia cầm của ông luôn khỏe mạnh, sinh sản đều. Mỗi năm ông xuất chuồng bán được 3 bò con, gần 1000 kg gà thịt, tổng thu được khoảng 130 triệu đồng chưa kể 6 triệu đồng thu từ vườn ớt trồng quanh nhà. Riêng ao cá, ngoài phục vụ bữa ăn hàng ngày, mỗi năm ông thu về gần 10 triệu đồng tiền bán cá. Như vậy từ mô hình kinh tế gia trại VAC, trừ chi phí, mỗi năm ông Lự thu được trên dưới 160 triệu đồng.

Tiếp xúc với chúng tôi ông Lự tâm sự: “Nhờ làm kinh tế mà vợ chồng tôi mới có được sức khỏe, có được niềm vui, lại tăng thêm thu nhập cho gia đình, có của ăn của để. Chúng tôi sẽ còn tiếp tục làm kinh tế gia trại cho đến khi nào thật sự già yếu mới bàn giao lại cho con để chúng nối nghiệp mẹ cha trên con đường phát triển kinh tế gia đình”.

Chia sẻ về ông Lự, ông Đặng Thanh Phong - Chủ tịch Hội Người cao tuổi xã Đức Ninh nói: “Ông Hoàng Văn Lự là một hội viên nông dân, hội viên người cao tuổi tích cực, gương mẫu luôn đi đầu trong mọi phong trào. Từ năm 2012 đến nay đã có nhiều đoàn đại biểu với nhiều thành phần đến tham quan, học tập mô hình làm kinh tế VAC của ông. Riêng bản thân ông Lự đã có nhiều năm liền được vinh danh là hội viên nông dân, hội viên người cao tuổi làm kinh tế giỏi các cấp, được nhiều cấp hội và chính quyền khen thưởng”.

Chia tay ông Hoàng Văn Lự ra về mà lòng thấy lâng lâng vừa mừng vui, vừa thán phục. Một người khuyết tật cao niên gần 80 tuổi với đôi chân khập khiễng đi lại khó khăn mà ý chí và nghị lực lại vô cùng mãnh liệt, ông đã làm được những việc mà ngay cả người khỏe mạnh cũng phải hết sức cố gắng, đầu tư nhiều công sức mới có thể làm được. Ông Lự thật xứng đáng là tấm gương của người cao tuổi học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Bác Hồ, đáng để cho mọi người chúng ta học tập, noi theo./.

Trần Ngọc Phơn