Ngày trở về với địa giới cũ, trong tình hình chung của đất nước những năm đầu thời kỳ đổi mới, khó khăn của một tỉnh mới tái lập như Quảng Bình càng chồng chất: Điểm xuất phát của nền kinh tế của tỉnh nói chung và thị xã tỉnh lỵ nói riêng còn thấp, sản xuất đình trệ; Hạ tầng cơ sở yếu kém. Thiên tai khắc nghiệt; hậu quả chiến tranh để lại khá nặng nề. Thị xã Đồng Hới sau chiến tranh đã gần như bị san phẳng hoàn toàn; dấu tích còn lại chỉ là tháp chuông nhà thờ Tam Tòa, một đài nước 30m nham nhở vết tích bom đạn và một nhà 2 tầng ở phường Hải Đình.

“Làm lại từ đầu” bao giờ cũng khó, nhất là trong điều kiện cơ sở hạ tầng gần như là “điểm trắng”, nguồn vốn đầu tư hết sức eo hẹp. “Đảng viên đi trước, làng nước theo sau”, với tình yêu quê hương, sức trẻ và nhiệt huyết, lớp cán bộ đi đầu đã nhanh chóng lan tỏa bằng ý chí, bằng hành động, “nói đi đôi với làm”, tạo dựng niềm tin, động lực mạnh mẽ trong nhân dân.

Trở thành trung tâm tỉnh lỵ, Đồng Hới như một đại công trường sôi động các hoạt động xây dựng, nâng cấp và chỉnh trang đô thị. Cùng với việc điều chỉnh quy hoạch chung đến năm 2020, vùng phụ cận đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2035 theo hướng đồng bộ, hiện đại, thành phố đã ban hành và tổ chức thực hiện các quy định, quy chế về quản lý kiến trúc đô thị…Tập trung chỉ đạo thực hiện công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch. Khảo sát, lập Quy hoạch phân khu các xã, phường và Quy chế quản lý kiến trúc TP; Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai quyết liệt, kịp thời, tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn trong quá trình thực hiện công tác GPMB, ngăn chặn các hành vi trục lợi, gây phức tạp cho công tác GPMB và ảnh hưởng đến tiến độ thi công các dự án trọng điểm đi qua địa bàn. TP đã huy động tốt các nguồn lực để đầu tư xây dựng, nâng cấp và chỉnh trang đô thị. Tổng vốn đầu tư xây dựng toàn xã hội từ 2004 đến nay là 8.451 tỷ. 

Đến nay, nhiều công trình trọng điểm và cơ sở hạ tầng kỹ thuật, xã hội trên địa bàn đã được xây dựng, quản lý và khai thác tốt, tạo điểm nhấn cho thành phố. Tiêu biểu phải kể đến cầu Nhật Lệ 1, Nhật Lệ 2, Sân bay Đồng Hới, Quảng trường biển Bảo Ninh, Quảng trường Hồ Chí Minh, Dự án vệ sinh môi trường, các khu thương mại, các khu đô thị mới, hệ thống giao thông, bệnh viện, trường học, bưu chính viễn thông…Tỷ lệ đường phố chính khu vực nội thị được chiếu sáng đạt 100%; Tỷ lệ hộ dân dùng nước sạch và hợp vệ sinh đạt 99,7%; tỷ lệ rác và các chất thải rắn được thu gom, xử lý đạt 96%; đất cây xanh công cộng khu vực nội thị đạt tỷ lệ 9,6 m2/ người. Nhiều năm, Đồng Hới được Hiệp hội các đô thị Việt Nam bình chọn là đô thị xuất sắc trong phong trào xây dựng đô thị xanh- sạch- đẹp.

Mặc dù chịu nhiều ảnh hưởng bất lợi của suy thoái kinh tế toàn cầu, những khó khăn do thiên tai, dịch bệnh gây ra... nhưng kinh tế thành phố vẫn tăng trưởng khá. Đặc biệt trong 20 năm qua đạt mức tăng trưởng bình quân 13,5%/năm; thu ngân sách hàng năm đạt và vượt dự toán được UBND Tỉnh, HĐND Thành phố giao. Dấu ấn đậm nét trên lĩnh vực kinh tế mà thành phố tạo được là sự thay đổi cơ cấu sản xuất theo hướng tăng tỷ trọng thương mại- dịch vụ, công nghiệp- tiểu thủ công nghiệp, giảm sản xuất nông nghiệp.

Với mục tiêu phát triển mạnh các ngành dịch vụ, trong đó phát triển du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, thời gian qua, thành phố đã định hướng và chỉ đạo thực hiện đồng bộ các giải pháp, tạo điều kiện dịch vụ thương mại phát triển, mở rộng về quy mô, bước đầu phát huy được những tiềm năng và lợi thế của thành phố. Tính đến năm 2023, trên địa bàn đã có 15.773 cơ sở kinh doanh thương mại, dịch vụ, trong đó, có 2.170 doanh nghiệp, 28 Hợp tác xã, 13.575 cơ sở Hộ kinh doanh cá thể. Tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ tiêu dùng xã hội năm 2023 đạt trên 21.839 tỷ đồng, tăng 13,95% so với cùng kỳ 2022.

Du lịch Đồng Hới dần khẳng định vị trí là ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương. Với nhiều di tích lịch sử, danh thắng, trong đó biển Nhật Lệ đã được tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác lập là 1 trong 10 thắng cảnh du lịch biển hấp dẫn nhất Việt Nam. Thành phố đã có nhiều chính sách ưu tiên, tạo điều kiện khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia phát triển các loại hình du lịch, dịch vụ để mời gọi và níu chân du khách. Thành phố hiện có trên 202 cơ sở lưu trú với 5.575 phòng. Năm 2023, Lượt khách đến tham quan du lịch tiếp tục tăng cao, tổng lượt khách đạt 1,447 triệu lượt, tăng 29,3%, Doanh thu lưu trú đạt 440,8 tỷ đồng, tăng 31,9%, doanh thu du lịch lữ hành đạt 73 tỷ đồng tăng 18,2% so với năm 2022. Thành phố Đồng Hới được công ty hàng đầu thế giới về du lịch số Booking.com công bố giải thưởng thường niên Traveller Review Award 2023 tôn vinh là 1 trong 10 điểm đến thân thiện nhất Việt Nam năm 2023.

Bên cạnh thế mạnh về du lịch, Đồng Hới là địa phương có nền sản xuất phát triển khá toàn diện. Thành phố đã thực hiện quy hoạch tập trung 6 cụm công nghiệp, và 1 điểm Tiểu thủ công nghiệp với tổng diện tích đất theo quy hoạch trên 66 ha, với có 93 dự án đã được cho thuê đất; tỷ lệ diện tích lấp đầy đạt 93,54%. Đến nay, trên địa bàn đã có 2.106 cơ sở sản xuất công nghiệp với 11.853 người lao động. Giá trị sản xuất công nghiệp năm 2023 đạt trên 4.184 tỷ đồng, tăng 12,8% so với năm 2022.

Trong thực tế diện tích đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, thành phố đã chỉ đạo các địa phương đầu tư sản xuất theo hướng nông nghiệp công nghệ cao, an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng và bảo vệ môi trường sinh thái. Cùng với các vùng rau an toàn ở Bảo Ninh, Đức Ninh, nhiều công ty, doanh nghiệp tiên phong trên lĩnh vực này bước đầu đã khẳng định thương hiệu thực phẩm sạch, được người tiêu tin tưởng đón nhận.

Là địa phương có trên 600 tàu khai thác hải sản, trong đó trên 200 tàu khai xa bờ công suất lớn, hoạt động khai thác thủy sản được triển khai tích cực, mở rộng ngư trường và tăng số ngày hoạt động trên biển. Sản lượng khai thác năm 2023 đạt 16.265 tấn. Bên cạnh đó nghề chế biến hải sản vẫn được duy trì, nhiều sản phẩm như mực khô, cá khô, nước mắm, ruốc… của người Đồng Hới đã khẳng định thương hiệu và có mặt khắp các tỉnh thành trong cả nước.

Với vai trò chủ thể trong các hoạt động, nhân dân thành phố Đồng Hới đã tích cực, tự giác hưởng ứng phong trào xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh. Năm 2015, Đồng Hới là đơn vị đầu tiên của tỉnh có 100% xã đạt chuẩn nông thôn mới. Tập trung nâng cao chất lượng các tiêu chí để đạt chuẩn nông thôn mới theo QĐ 1667 của UBND tỉnh QB, đến nay xã Đức Ninh và Quang Phú đã được UBND tỉnh quyết định công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao; xã Thuận Đức và xã Nghĩa Ninh hoàn thành 19/19 tiêu chí đạt xã nông thôn mới; xã Lộc Ninh đạt 18/19 tiêu chí và xã Bảo Ninh đạt 17/19 tiêu chí nông thôn mới.

Đặc biệt, chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XXI về thực hiện văn minh đô thị Đồng Hới, giai đoạn 2021-2025; Nghị quyết của Thành ủy Đồng Hới về Bảo tồn và phát triển văn hóa đô thị Đồng Hới giai đoạn 2022-2025, định hướng đến năm 2030 được triển khai thực hiện đạt được kết quả quan trọng, đã từng bước đổi mới về nhận thức và hành động của các tầng lớp Nhân dân trong nếp sống văn minh đô thị. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” gắn với xây dựng “xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới”, “phường đạt chuẩn văn minh đô thị” được đẩy mạnh. Đời sống văn hóa của Nhân dân được nâng cao, các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao diễn ra sôi nổi rộng khắp ở các địa bàn khu dân cư.

Đồng Hới được biết đến là vùng đất của nhiều lễ hội truyền thống mang đậm dấu ấn vùng sông nước. Một trong những sản phẩm du lịch đặc sắc, ấn tượng đã tạo được thương hiệu của thành phố là Tuần Văn hoá- du lịch Đồng Hới. Tổ chức vào dịp kỷ niệm ngày thống nhất đất nước 30/4 và Quốc tế lao động 01/5 hàng năm, với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, nghệ thuật đa sắc màu đan xen giữa truyền thống và hiện đại, đậm chất văn hóa biển, Tuần Văn hóa- Du lịch Đồng Hới mang đến cho du khách những khám phá và trải nghiệm về vùng đất, con người và nét văn hóa của thành phố Hoa Hồng, qua đó góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống và quảng bá tiềm năng, thế mạnh phát triển du lịch.

            Giáo dục - Đào tạo tiếp tục tiếp tục dẫn đầu toàn tỉnh.  Hiện nay, toàn thành phố có 63 cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông, có 958 lớp với 32.610 học sinh. Chất lượng giáo dục toàn diện của thành phố ngày càng được nâng cao. Công tác phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi tiếp tục được quan tâm, nhiều học sinh đạt giải cao cấp tỉnh, quốc gia. Đội ngũ giáo viên cơ bản đồng bộ về cơ cấu, chất lượng ngày càng được nâng cao. Cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học tiếp tục được quan tâm đầu tư theo hướng đồng bộ, bảo đảm thực hiện theo Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018.

Công tác khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân được quan tâm.Nhiều kỹ thuật mới được các cơ sở y tế áp dụng, triển khai có hiệu quả, chất lượng khám, chữa bệnh ngày càng đáp ứng được nhu cầu của người dân; công tác phục vụ của đội ngũ y, bác sĩ ngày càng nâng lên. Công tác y tế dự phòng được chú trọng, đã triển khai và khống chế hiệu quả các loại dịch bệnh có nguy cơ bùng phát. Duy trì 100% xã, phường đạt chuẩn quốc gia về y tế theo Bộ tiêu chí 1300/QĐ-BYT.

Là thành phố trung tâm tỉnh lỵ, công tác Cải cách hành chính luôn được TP đẩy mạnh theo tinh thần phục vụ Nhân dân và doanh nghiệp. TP đã quan tâm, chỉ đạo đẩy mạnh cung ứng dịch vụ công trực tuyến, số hóa kết quả giải quyết TTHC, triển khai thực hiện thanh toán trực tuyến trên Cổng dịch vụ công/Hệ thống thông tin một cửa điện tử của tỉnh. Việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, đơn giản hoá thủ tục hành chính đã tiết kiệm được thời gian, chi phí, góp phần nâng cao sự hài lòng của người dân, tổ chức, doanh nghiệp. Theo Quyết định công bố của UBND tỉnh về Kết quả đánh giá chung việc giải quyết thủ tục hành chính trên Cổng Dịch vụ công tỉnh, năm 2023, thành phố đạt tỉ lệ 89,15%, đứng thứ nhất trong khối các huyện, thị xã, TP.

Công tác chuyển đổi số được triển khai quyết liệt; trong đó, tập trung thực hiện các nhiệm vụ về xây dựng chính quyền số và phát triển kinh tế số, xã hội số trong từng ngành, lĩnh vực. Đặc biệt năm 2022, thành phố khai trương Trung tâm giám sát điều hành đô thị thông minh. Trung tâm gồm: 12 màn hình 55 inch, hệ thống thiết bị điều khiển màn hình, hệ thống thiết bị công nghệ thông tin, máy chủ chuyên dụng để vận hành khai thác dữ liệu, hệ thống phần mềm điều khiển trung tâm với nhiều chức năng. Đến nay, trung tâm đã triển khai được nhiều phân hệ như quản lý quy hoạch và hạ tầng đô thị, quản lý du lịch thông minh, quản lý vệ sinh môi trường, bổ sung hệ thống camera tầm cao, an ninh, giao thông, Hệ thống giám sát, cảnh báo ngập lụt; phát triển và nâng cấp Hệ thống quản lý hạ tầng đô thị. Tiếp tục khai thác có hiệu quả ứng dụng công dân thông minh “Donghoi Smart City”, áp dụng xử phạt vi phạm giao thông qua hệ thống Camera giám sát hình ảnh.

Trên lĩnh vực quốc phòng an ninh, LLVT Đồng Hới đã tập trung nâng cao chất lượng tổng hợp và sức chiến đấu, ngăn chặn và làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quân sự quốc phòng hàng năm. Các biện pháp giảm thiểu tai nạn giao thông, bảo đảm an ninh trật tự thường xuyên được công an Đồng Hới triển khai, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo điều kiện, môi trường thuận lợi, ổn định cho phát triển kinh tế- xã hội thành phố.

Gắn phát triển kinh tế với thực hiện an sinh xã hội, huy động nguồn lực từ các thành phần kinh tế và các chương trình, dự án, những năm gần đây, bình quân mỗi năm thành phố giải quyết việc làm cho trên 5.800 lao động; hàng chục hộ nghèo trên địa bàn được hỗ trợ để cải tạo, xây dựng lại nhà ở; hàng trăm hộ khó khăn được hỗ trợ vốn để phát triển sản xuất, cải thiện đời sống. Tỷ lệ hộ nghèo từ 7,65% năm 2004 giảm xuống còn 0,26% năm 2023. Trong tiến trình phát triển của mình, có nhiều thời điểm cả thành phố phải đối mặt với thiên tai, dịch bệnh cam go. Nhưng với tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, người Đồng Hới đã sát cánh, đồng sức, đồng lòng, nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, khắc hậu quả do bão lũ, sự cố môi trường biển, dịch bệnh covid 19, từng bước ổn định và xây dựng cuộc sống ngày một tốt đẹp hơn.

Từ một đơn vị hành chính thị xã có 13 xã, phường với dân số hơn 8 vạn người vào năm 1990, Đồng Hới hôm nay là thành phố đô thị loại 2 gồm 15 xã, phường với khoảng 15 vạn người; Đảng bộ có 58 tổ chức cơ sở Đảng trực thuộc với trên 12.265 đảng viên. Công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị được triển khai toàn diện, có nhiều chuyển biến khá tích cực. Thực hiện CT 05 của BCT “về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách HCM”, cấp ủy, chính quyền các cấp ở ĐH đã triển khai nghiêm túc, đầy đủ, kịp thời, sát với nhiệm vụ từng địa phương, đơn vị. Qua đó đạt được những kết quả quan trọng, toàn diện với nhiều cách làm mới, mô hình hay, có sức lan tỏa; góp phần nâng cao nhận thức, tạo chuyển biến trong tu dưỡng, rèn luyện, nâng cao đạo đức cách mạng của cán bộ đảng viên.

Vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, Đồng Hới hôm nay đã tạo được bước phát triển toàn diện và vững chắc trên tất cả các lĩnh vực: kinh tế, văn hóa- xã hội, an ninh quốc phòng, thực hiện tốt vai trò trung tâm, động lực thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa của tỉnh. 35 năm với 7 kỳ đại hội Đảng Dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Quảng Bình, ý đảng-lòng dân đồng thuận, các thế hệ người Đồng Hới đã biến tình yêu quê hương và khát vọng xây dựng thành phố Hoa Hồng ngày càng giàu đẹp từng bước trở thành hiện thực. Đồng Hới đã từng ngày hồi sinh, phát triển và làm nên kỳ tích: trở thành thành phố đô thị loại 3 rồi loại 2 trực thuộc tỉnh! Với những bứt phá vượt bậc trên tất cả các lĩnh vực, Đồng Hới vinh dự được Nhà nước tặng thưởng nhiều danh hiệu cao quý: Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, huân chương độc lập hạng Ba, huân chương độc lập hạng Nhì! Đồng Hới hôm nay đã mang diện mạo mới, tầm vóc mới của một đô thị năng động, hiện đại bên dòng sông Nhật Lệ.

35 năm với nhiều người con của Đồng Hới là trọn cả một đời công tác, cống hiến. 35 năm là tiến trình lịch sử với đủ thăng trầm, chất chứa bao niềm vui, cả nỗi buồn, nước mắt. Là quãng thời gian Đồng Hới tranh thủ dồn sức để có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế xứng đáng là thành phố trung tâm của tỉnh QB. 35 năm tái lập tỉnh, Đồng Hới tròn 20 năm trong vai trò thành phố trung tâm tỉnh lỵ! Khát vọng hội nhập và phát triển đang đặt ra cho Đồng Hới những thời cơ và thách thức mới để tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí của đô thị loại II theo hướng bền vững, hiện đại và sớm trở thành thành phố du lịch, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng, phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Quảng Bình.

 Ly Na