Thành phố Đồng Hới có 6 xã nằm trong chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM đó là: Quang Phú, Bảo Ninh, Đức Ninh, Thuận Đức, Lộc Ninh và Nghĩa Ninh. Năm 2011, qua rà soát thực trạng, đối chiếu với 19 tiêu chí NTM thì xã Quang Phú đứng đầu đã đạt được 16 tiêu chí, Đức Ninh 13 tiêu chí, Bảo Ninh và Lộc Ninh 12, Thuận Đức 11 và Nghĩa Ninh đạt 9 tiêu chí. Trên cơ sở đó, thành phố đã xây dựng kế hoạch thực hiện hoàn thành chương trình trong 2 giai đoạn; giai đoạn 1 từ năm 2011 đến 2015 đối với 5 xã Quang Phú, Bảo Ninh, Đức Ninh, Thuận Đức, Lộc Ninh và giai đoạn 2 là từ năm 2015 đến 2020 phấn đấu hoàn thành xã còn lại là Nghĩa Ninh. Là xã đứng đầu với 16/19 tiêu chí, Quang Phú được chọn làm điểm xây dựng NTM của tỉnh. Với phương thức: “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, thành phố dự kiến nguồn vốn sẽ đầu tư cho chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM trên địa bàn là gần 380 tỷ đồng, trong đó, nguồn của địa phương và nhân dân đóng góp trên 200 tỷ đồng. Để thực hiện kế hoạch đề ra, thành phố đã huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị xã hội cùng chung tay thực hiện, xem đây là một cuộc cách mạng lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng quê hương ngày càng khang trang, giàu đẹp.

Thời điểm bắt đầu triển khai Chương trình xây dựng NTM, khó khăn lớn nhất ở hầu hết các địa phương chính là việc huy động nguồn vốn để xây dựng cơ sở hạ tầng và quy hoạch đất thực hiện tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa gồm nhà văn hóa và khu thể thao liên hoàn theo quy định. Nắm được tâm lý của nhiều người dân, trong đó có cả cán bộ, đảng viên còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại ngân sách nhà nước rót về để xây dựng cơ sở hạ tầng, Ban chỉ đạo XDNTM của thành phố đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn, phổ biến đến các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể, các tầng lớp nhân dân những chủ trương, chính sách của Đảng, nhà nước; các quyền lợi và nghĩa vụ của người dân, cộng đồng thôn trong quá trình xây dựng NTM. Thành ủy chỉ đạo Ban Dân vận phát động phong trào thi đua dân vận khéo với nội dung: “Chung tay XDNTM”... “Mưa dầm thấm lâu”, qua 4 năm xây dựng NTM, có 109 hộ dân trên địa bàn 6 xã đã tự nguyện hiến 4.714 m2 đất cùng nhiều cây cối, tài sản trên đất với tổng giá trị khoảng 1,2 tỷ đồng để mở mang đường sá, làm đẹp làng quê.

Thực tế cho thấy, một trong những yếu tố hàng đầu tạo nên sự thành công của chương trình xây dựng NTM ở thành phố là đã khơi dậy được vai trò của UBMT các cấp và các tổ chức đoàn thể trên địa bàn thông qua việc đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước, nâng cao chất lượng các cuộc vận động gắn với chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Ngoài phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” gắn với chương trình xây dựng NTM đã được triển khai sâu rộng trong toàn thể nhân dân, MTTQVN thành phố đã phát huy tối đa sức mạnh tổng hợp từ các tổ chức thành viên thông qua các phong trào như: “Nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau xóa đói, giảm nghèo và làm giàu chính đáng” của Hội Nông dân; “Phụ nữ tích cực học tập, lao động, sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc”, “Phụ nữ giúp nhau làm kinh tế” của Hội Phụ nữ; “Cựu chiến binh gương mẫu phát huy bản chất Bộ đội Cụ Hồ” của Hội Cựu chiến binh; “Tuổi cao gương sáng” của Hội Người cao tuổi; “xung kích phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc”, “đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp”, “Tuổi trẻ chung tay xây dựng NTM”, “Mỗi cơ sở đoàn một công trình, phần việc XDNTM” của đoàn TNCS HCM….vv. Phát huy tinh thần xung kích tình nguyện của tuổi trẻ, qua 4 năm triển khai, đoàn viên thanh niên thành phố đã chung tay xây dựng các công trình, phần việc nông thôn mới có ý nghĩa thiết thực như công trình đường giao thông ở thôn 8 xã Nghĩa Ninh, công trình thắp sáng đường quê tại xã Thuận Đức, Nghĩa Ninh... Ngoài ra các tổ chức Đoàn của các địa phương đã huy động được hàng nghìn ngày công lao động vệ sinh đường làng, ngõ xóm, khơi thông cống rãnh, làm cho môi trường sống ngày càng xanh - sạch - đẹp.

Để công cuộc xây dựng NTM thực sự bền vững và có chiều sâu, thành phố đã chỉ đạo các xã gắn kết chương trình này với việc đẩy mạnh phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân. Các mô hình sản xuất mới như: Mô hình lúa chất lượng cao; nuôi cá sấu thương phẩm đã được ứng dụng tại một số địa phương, bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế cao. Công tác đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất cũng được chú trọng nhằm tạo thuận lợi cho việc sản xuất hàng hoá, cơ giới hoá trong nông nghiệp đáp ứng nhu cầu kinh tế tại địa phương. Một số xã đã đẩy mạnh, nâng cấp các sản phẩm tiểu thủ công nghiệp để tạo tính đa dạng phong phú như vật liệu xây dựng, bát hứng mủ cao su, hàng chế biến gỗ, mộc mỹ nghệ.... ở Thuận Đức, Đức Ninh, Lộc Ninh. Ngư dân các xã Bảo Ninh, Quang Phú đầu tư đóng mới 28 chiếc tàu thuyền công suất lớn để vươn khơi, vươn xa, nâng số tàu thuyền các xã hiện nay lên hơn 500 chiếc. Các xã Bảo Ninh, Đức Ninh, Thuận Đức đã triển khai xây dựng mô hình rau an toàn theo tiêu chuẩn VIETGAP với kinh phí thực hiện gần 1,2 tỷ đồng. Thành phố đã thực hiện việc hỗ trợ giá giống lúa cho nông dân sản xuất và hỗ trợ phát triển sản xuất giai đoạn 2011-2014 cho các cơ sở, doanh nghiệp tiểu thủ công nghiệp, các trang trại chăn nuôi, tàu cá đánh bắt xa bờ với số tiền trên 3 tỷ đồng.

Như một luồng gió mới trong tiến trình hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, chương trình xây dựng NTM đã nhận được sự hưởng ứng tích cực của người dân các xã trên địa bàn. Chỉ sau 4 năm triển khai thực hiện, diện mạo làng quê đã có sự đổi thay rõ nét: 53,8 km đường giao thông liên xã, liên thôn đã được kiên cố hóa và bê tông hóa; 8,9km đường nội đồng được rãi sỏi phục vụ sản xuất nông nghiệp; nhiều công trình thủy lợi được xây dựng, cải tạo, nâng cấp; hơn 15 km kênh mương được kiên cố hoá, cơ bản đáp ứng yêu cầu tưới tiêu nước trong sản xuất nông nghiệp. Mạng lưới trường lớp, quy mô các cấp học mầm non, tiểu học, trung học cơ sở tiếp tục được đầu tư, nâng cấp đáp ứng nhu cầu dạy và học; trạm y tế phục vụ 24/24 giờ; hệ thống nước sạch đã được dẫn về từng hộ gia đình. Đặc biệt, 2 tiêu chí khó thực hiện là chợ nông thôn và cơ sở vật chất văn hóa đã được thực hiện khá đồng bộ ở 4 xã trên địa bàn. Trong từng xã, sản xuất ngày càng phát triển, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng lên.

Với hướng đi đúng đắn., mục tiêu rõ ràng và sự chung sức đồng lòng của cấp ủy, chính quyền và nhân dân các địa phương, chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM trên địa bàn thành phố đã có những bước đi ngoạn mục. Năm 2013, xã điểm Quang Phú hoàn thành 19/19 tiêu chí xây dựng NTM, trở thành “quán quân” của thành phố và của tỉnh. Và đến thời đểm này, 3 xã tiếp theo là Bảo Ninh, Đức Ninh, Thuận Đức cũng đã về đích xây dựng NTM trước thời hạn 1 năm so với kế hoạch đề ra. Thành phố đang chỉ đạo 2 xã còn lại là Nghĩa Ninh và Lộc Ninh quyết tâm hoàn thành các tiêu chí NTM vào năm 2015.

Đích đến nông thôn mới của thành phố không còn xa! Điều mà Đảng bộ, chính quyền và người dân Đồng Hới phấn khởi hơn cả không phải là con số 19 tiêu chí đã và sẽ đạt được ở các xã NTM mà là ở chính cảnh sắc khang trang, tươi mới của xóm làng, ở sự ấm no, đủ đầy đang hiện hữu trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của mỗi người dân, mỗi gia đình và của cộng đồng xã hội./.

                                                                                                                                      Cái Huệ