Hưởng ứng phong trào thi đua "Người cao tuổi làm kinh tế giỏi" do Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam phát động, thời gian qua, rất nhiều hội viên Người cao tuổi (NCT) ở thành phố Đồng Hới đã biết phát huy tiềm năng, lợi thế sẳn có của gia đình, địa phương để vượt khó vươn lên làm kinh tế và trở thành những tấm gương sáng trong phong trào NCT làm kinh tế giỏi. Bà Hoàng Thị Thương - 68 tuổi - ở thôn Trung Bính - xã Bảo Ninh là một điển hình như thế.

Sinh ra và lớn lên ở vùng biển xã Bảo Ninh - thành phố Đồng Hới - tỉnh Quảng Bình, sau khi học hết phổ thông, bà xin vào cơ quan Trường Đảng tỉnh Quảng Bình làm tạp vụ. Năm 1977, do sáp nhập tỉnh, cơ quan chuyển vào Huế, lúc này chồng đang công tác ở trong Quân đội, hoàn cảnh gia đình khó khăn, con đang còn nhỏ dại không ai chăm nên bà xin nghỉ việc về nhà làm nghề thợ may, vừa có điều kiện để chăm sóc con cái. Dù không được học qua trường lớp, nhưng vốn có năng khiếu về nghề may vá nên bà may rất đẹp. Tiếng lành đồn xa, quán thợ may của bà lúc nào cũng đông khách hàng gần xa đến may, vì thế mà thu nhập từ nghề may cũng ổn định, đủ để trang trãi cho sinh hoạt của gia đình và nuôi các con ăn học. Tuy nhiên, sau khi chồng bà nghỉ hưu, thấy gia đình hai bên nội ngoại đều làm nghề truyền thống chế biến ruốc, nước mắm, với mong muốn duy trì và khôi phục nghề truyền thống vốn có từ lâu đời của gia đình, của quê hương, bà quyết định bỏ hẳn nghề thợ may mà bà đã gắn bó hơn 10 năm để chuyển sang nghề chế biến các loại mắm, ruốc và xem đây là nghề phát triển kinh tế chính của gia đình.

Bước vào nghề này, với vốn liếng dành dụm được qua nhiều năm, vợ chồng bà đã mạnh dạn đầu tư mua chum, vại và các dụng cụ cần thiết cho nghề làm mắm. Thời gian đầu, gia đình bà mỗi năm chỉ thu mua và chế biến từ 1- 2 tấn cá, ruốc tươi mỗi năm. Với phương châm lấy ngắn nuôi dài, dần dần bà đã mạnh dạn mở rộng quy mô sản xuất chế biến lên đến hàng chục tấn hải sản mỗi năm. Cứ mỗi chuyến tàu vừa cập bờ, bà lại tranh thủ thu mua các loại cá như: cá cơm, cá nục, cá dài áo (cá dũa) về để chế biến ra các loại mắm như: mắm quầy (hay còn gọi là mắm chợp), nước mắm, mắm thín và thu mua ruốc tươi để làm ruốc quết. Mỗi năm bà thu mua hơn 70 tấn cá tươi, 20 - 25 tấn ruốc tươi để làm mắm và ruốc quết.

Dạo một vòng quanh sân, bà chỉ cho tôi xem các chum nước mắm, ruốc có màu sắc, mùi vị với thời gian khác nhau, đã nhiều năm gắn bó với nghề và lưu giữ cho mình những bí quyết làm ra các loại mắm, ruốc thơm ngon, bà Thương chia sẽ: "Bí quyết để làm ra các loại mắm, ruốc thơm ngon đầu tiên là khâu chọn nguyên liệu phải đảm bảo chất lượng, sau đó phải làm thật cẩn thận và tỉ mỉ trong từng công đoạn. Đối với làm nước mắm, mắm quầy, cá phải tươi không được ướp qua nước đá và các loại tạp chất. Sau khi mua cá về để nguyên vị mặn của nước biển không được rửa qua nước lã. Muối để ướp cá phải là muối sạch, không lẫn tạp chất và bụi bẩn. Khâu trộn cá với muối cũng phải đúng tỷ lệ nhất định, nếu nhạt mắm sẽ nhanh hư, như ông bà ta thường nói "cá không ăn muối cá ươn", còn nếu mặn quá mắm sẽ không ngon. Cá sau khi trộn đều với muối cho vào chum, vại đã vệ sinh sạch sẽ, rắc lên phía trên một lớp muối sau đó đem dang ra ngoài nắng. Quá trình dang nắng phải thường xuyên quấy, đảo đều; khi trời mưa phải che đậy thật cẩn thận, kỹ lưỡng, chỉ cần một chút sơ hở nhỏ là mắm sẽ hỏng. Còn đối với làm mắm thín hay mắm ruốc cũng phải thực hiện đúng quy trình và điểm chung của tất cả các loại mắm là đều phải muối đúng tỷ lệ, phơi được nắng thì mới thơm ngon".

Chính nhờ áp dụng đúng quy trình chế biến và luôn chú trọng đến chất lượng, không trộn lẫn bất kỳ một loại tạp chất nào nên các sản phẩm mắm, ruốc của bà làm ra luôn được khách hàng trong và ngoài địa phương ưa chuộng, tìm đến mua. Sản phẩm làm ra đến đâu đều được tiêu thụ hết đến đó, có lúc không đủ để bán cho khách hàng. Trung bình cứ mỗi năm cơ sở sản xuất của bà Thương bán ra thị trường khoảng hơn 200.000 lít nước mắm các loại, với giá bán từ 30-60 nghìn đồng/lít, tùy loại, đồng thời bán từ 300-400 lít mắm quầy, 5-7 tấn mắm thín, 8-12 tấn ruốc quết. Mỗi năm doanh thu từ các sản phẩm làm ra gần 1 tỷ đồng, trừ chi phí sản xuất gia đình bà thu lãi từ 200-300 triệu đồng/năm. Hiện tại, cơ sở chế biến của bà thường xuyên giải quyết việc làm cho 5-6 lao động nhàn rỗi có hoàn cảnh khó khăn ở địa phương, với mức lương bình quân 4-5 triệu đồng/người/tháng. Những lúc vào vụ cá, ruốc bà phải thuê thêm người ở địa phương và huy động thêm con cháu trong gia đình cùng làm, vừa làm bà vừa dạy và truyền thụ bí quyết, kinh nghiệm cho con cháu.

Hiện nay, với nhiều người dân việc sử dụng sản phẩm mắm, ruốc mang thương hiệu cơ sở sản xuất chế biến "Thương Định" là lựa chọn không thể thiếu trong mâm cơm gia đình. Chị Nguyễn Thị Thủy - ở thành phố Đông Hà - tỉnh Quảng Trị, một khách hàng quen thuộc của bà Thương đã chia sẻ: “Mắm ruốc của bà Thương rất ngon, lại sạch sẽ nên nhiều năm qua cứ mỗi lần gia đình tôi ra quê thăm ông bà nội ở xã Bảo Ninh, tôi đều ghé qua cơ sở của nhà bà Thương mua mắm, ruốc về sử dụng và làm quà biếu tặng người thân, bạn bè". Qua bao nhiêu năm chịu thương chịu khó, tâm huyết với nghề truyền thống của gia đình, giờ đây đời sống của gia đình bà không ngừng được cải thiện và nâng cao. Với bà Thương lúc này chỉ mong muốn sao cho các sản phẩm mắm, ruốc nguyên chất, thơm ngon của mình làm ra được nhiều người biết đến, đó là niềm vui, niềm hạnh phúc lớn nhất đối với bà.    

Không chỉ làm kinh tế giỏi, bà còn tích cực tham gia hoạt động ở các tổ chức đoàn thể, thường xuyên giúp đỡ mọi người về kiến thức, kinh nghiệm trong chế biến hải sản, tiên phong trong việc đóng góp, hỗ trợ giúp đỡ người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời tích cực hỗ trợ thôn, xã làm các công trình phúc lợi, tổ chức các hoạt động VHVN - TDTT,...Với sự nổ lực cố gắng trong làm kinh tế và có nhiều đóng góp cho địa phương, vừa qua bà Thương đã vinh dự được Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Bình khen thưởng vì đã có thành tích xuất sắc trong phong trào "Người cao tuổi làm kinh tế giỏi"./.

                                                         Hoàng Mai