Vài nét về Ngày Pháp luật Việt Nam (09/11)

In bài Gửi

Xem với cỡ chữ : A- A A+

Trong công cuộc đổi mới đất nước, nhất là trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay, việc không ngừng xây dựng, hoàn thiện; tăng cường vai trò, hiệu lực, hiệu quả thi hành Hiến pháp, pháp luật mà khâu đầu tiên là công tác Phổ biến, giáo dục pháp luật là một tất yếu khách quan, một đòi hỏi bức thiết của xã hội.

Ngày Pháp luật là một mô hình mới để Phổ biến, giáo dục pháp luật đã được Hội đồng Phối hợp công tác Phổ biến, giáo dục pháp luật của Chính phủ triển khai từ tháng 10 năm 2010 và đã thực hiện có hiệu quả ở nhiều địa phương. Trên cơ sở đó, Ngày Pháp luật đã chính thức được luật hóa. Điều 8, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 quy đinh: “Ngày 09 tháng 11 hằng năm là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”. Như vậy, Quốc hội đã lựa chọn và quyết định lấy ngày ban hành Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa (09/11/1946) là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (gọi tắt là Ngày Pháp luật) để từ đó, chúng ta có một ngày quan trọng để khẳng định tính thượng tôn của pháp luật đối với cán bộ, công chức, viên chức, người dân và doanh nhân.

Hiện nay, trên thế giới có 40 quốc gia lấy ngày ký, ban hành hoặc thông qua Hiến pháp để hàng năm tổ chức kỷ niệm Ngày Pháp luật của mình, và Ngày Pháp luật ở mỗi nước có đặc trưng riêng. Ở nước ta, Ngày Pháp luật mang nhiều sắc thái khác nhau. Đối với toàn dân, đây là ngày tôn trọng, thượng tôn pháp luật, hướng mọi tổ chức, cá nhân tích cực tham gia với hành vi, thái độ xử sự pháp luật đúng đắn. Đối với các cơ quan xây dựng và thi hành pháp luật thì đây là ngày tạo niềm hưng phấn cho những ý tưởng pháp luật thiết thực, hiệu quả, đồng thời cũng là dịp để những người thực thi pháp luật nhìn nhận nghiêm túc những thông tin phản hồi, những quan điểm đánh giá của xã hội về quy định của pháp luật cũng như cách thức thực hiện, tác động của hệ thống pháp luật đối với đời sống xã hội; từ đó có những hiến kế hoàn thiện hơn hệ thống pháp luật, cũng như nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp.

Để việc thực hiện Ngày Pháp luật được thống nhất, hiệu quả trên phạm vi cả nước, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 28/2013/NĐ-CP ngày 04/4/2013 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phổ biến giáo dục pháp. Trong đó, có một số vấn đề chính liên quan đến Ngày Pháp luật, cụ thể như:

Về nội dung tổ chức ngày Ngày pháp luật, Khoản 1 Điều 6, Nghị định số 28/2013/NĐ-CP quy định 06 nội dung, đó là: Khẳng định vị trí, vai trò của Hiến pháp, pháp luật trong quản lý nhà nước và đời sống xã hội; Giáo dục cán bộ, công chức, viên chức và người dân ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật, bảo vệ pháp luật; Tuyên truyền, phổ biến các quy định của Hiến pháp, pháp luật thiết thực với đời sống của nhân dân, gắn với chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị; Vận động nhân dân nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật; Biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân tiêu biểu trong xây dựng, thực thi, phổ biến, giáo dục pháp luật, gương người tốt, việc tốt trong thực hiện pháp luật; và Các nội dung khác theo hướng dẫn của Bộ Tư pháp.

Về trách nhiệm hướng dẫn và tổ chức Ngày Pháp luật, Điều 7, Nghị định số 28/2013/NĐ-CP quy định: Hàng năm, Bộ Tư pháp có trách nhiệm hướng dẫn nội dung, hình thức tổ chức Ngày pháp luật trong phạm vi cả nước. Trên cơ sở hướng dẫn tổ chức Ngày Pháp luật của Bộ Tư pháp, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Uỷ ban nhân dân các cấp hướng dẫn về nội dung, hình thức tổ chức Ngày Pháp luật; Ủy ban Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam hướng dẫn nội dung, hình thức tổ chức Ngày Pháp luật cho các tổ chức thành viên của mình. Theo đó, năm 2015, trên cơ sở hướng dẫn của UBND tỉnh, UBND thành phố Đồng Hới đã ban hành Kế hoạch số 268/KH-UBND ngày 05/10/2015 và Công văn số 1364/UBND ngày 28/10/2015 về tuyên truyền, tổ chức thực hiện “Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt nam” trên địa bàn thành phố với nhiều nội dung cụ thể, thiết thực, phù hợp.

Có thể nói, Ngày Pháp luật là một trong những chế định quan trọng đặt tiền đề đổi mới việc tổ chức thực hiện công tác Phổ biến, giáo dục pháp luật; là một cách làm hay để góp phần thay đổi nhận thức, thái độ của cơ quan Nhà nước đối với nhân dân, hướng tới xây dựng hình ảnh một Nhà nước gần dân, vì dân, phục vụ nhân dân; đồng thời nhắc nhở, đề cao quyền cũng như trách nhiệm, nhĩa vụ của công dân trong học tập, tìm hiểu và thực thi pháp luật. Hy vọng rằng, tinh thần Ngày Pháp luật sẽ dần dần lan tỏa sâu rộng trong đời sống của mỗi cá nhân, cộng đồng, tổ chức ở các địa phương, cơ sở và không chỉ giới hạn ở ngày 09/11 hàng năm, mà sẽ là 365 ngày nhân dân tôn trọng, nghiêm chỉnh thực hiện pháp luật, thực thực tốt phương châm “Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật”./.

Trọng Ngọc