Trong 5 năm qua, được sự quan tâm chỉ đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp, của Hội Luật gia tỉnh Quảng Bình, sự phối hợp của các cơ quan, đơn vị có tổ chức Chi hội Luật gia. Với tinh thần quyết tâm xây dựng tổ chức Hội vững mạnh, Hội Luật gia thành phố đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, đã tập hợp rộng rãi đội ngũ luật gia tự nguyện tham gia tổ chức Hội, hoạt động vì mục đích bảo vệ lẽ phải, công bằng và tiến bộ xã hội; quyền và lợi ích hợp pháp, quyền tự do, dân chủ của công dân; bảo vệ đường lối, chính sách đúng đắn, nhất quán của Đảng và Nhà nước, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh của địa phương.

Công tác chính trị, tư tưởng; học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh của hội viên: Năm năm qua, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ cán bộ hội viên luôn được các cấp hội quan tâm, chú trọng. Hội Luật gia thành phố phát động trong toàn thể hội viên không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và lý luận chính trị; có phẩm chất đạo đức tốt, bản lĩnh chính trị vững vàng; năng động, sáng tạo, có tư duy đổi mới, đáp ứng yêu cầu của công cuộc xây dựng đất nước trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Chú trọng nâng cao phẩm chất đạo đức nghề nghiệp cho hội viên theo tiêu chí “Giỏi về chuyên môn nghiệp vụ; vững vàng về chính trị tư tưởng; tận tụy với nghề; vì dân; vì công lý” gắn với việc thực hiện Chỉ thị số 03-CT/TW ngày 14/5/2011 và Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”.

Hoạt động của Hội Luật gia trên một số lĩnh vực: Ngay từ đầu nhiệm kỳ, Hội Luật gia thành phố đã chủ động quán triệt các Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ các cấp, Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Hội Luật gia Việt Nam và Đại hội đại biểu Hội Luật gia tỉnh Quảng Bình lần thứ V; Tổ chức sơ kết 5 năm thực hiện Kết luận số 19-KL/TW ngày 23/5/2012 của Ban Bí thư Trung ương Đảng và 4 năm thực hiện Chỉ thị số 08/CT-TTg ngày 24/5/2013 của Thủ tướng Chính phủ về công tác Hội Luật gia. Tiếp tục chỉ đạo quán triệt, triển khai thực hiện Thông báo số 50/TB/TW ngày 11/7/2018 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về Sơ kết 5 năm thực hiện Kết luận số 19/KL/TW ngày 23/5/2012 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa XI) về Tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 56/CT/TW ngày 18/8/2000 của Bộ Chính trị (khóa VIII) về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác Hội Luật gia Việt Nam;.

Đặc biệt trong nhiệm kỳ qua, sự cố môi trường biển do Công ty Formosa Hà Tĩnh gây ra đã làm ảnh hưởng không nhỏ tới sự phát triển kinh tế, xã hội của Tỉnh nhà, trong đó đã làm ảnh hưởng trực tiếp đến một số xã, phường của thành phố. Ngay sau khi sự cố ô nhiễm môi trường biển xảy ra, bám sát chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh, của thành phố, Hội Luật gia thành phố đã phối hợp với công tác chuyên môn tổ chức nhiều hội nghị tuyên truyền để phổ biến các chủ trương của Đảng, chính sách đền bù của nhà nước đối với các tổ chức, cá nhân bị ảnh hưởng đến sự cố môi trường biển; đồng thời bàn các giải pháp và ban hành nhiều văn bản hướng dẫn để giúp nhân dân tập trung khắc phục khó khăn, ổn định sản xuất và vươn lên trong cuộc sống; phối hợp tích cực với các cơ quan, đơn vị có liên quan đẩy nhanh tiến độ chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho các đối tượng bị thiệt hại do sự cố môi trường biển gây ra với số tiền là hơn 274 tỷ đồng. Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp, trong đó có Hội Luật gia đã kịp thời tham mưu cụ thể hóa văn bản và trực tiếp hướng dẫn những vướng mắc, chưa rõ đối tượng được bồi thường để nhân dân hiểu.

Công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại tố cáo luôn được giải quyết đúng quy trình, áp dụng đúng các quy định và chính sách pháp luật của nhà nước. Trong nhiệm kỳ các hội viên Hội Luật gia đã tham gia 552 buổi tiếp công dân, đã phối hợp giải quyết 1.656 kiến nghị, phản ánh của công dân, phần lớn các kiến nghị, phản ánh liên quan đến lĩnh vực đất đai, ô nhiễm môi trường, công tác bồi thường giải phóng mặt bằng vv…

Hoạt động xây dựng pháp luật: Theo tinh thần Nghị quyết 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 và Nghị quyết 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và Chiến lược cải cách tư pháp mà nội dung quan trọng là đề cao tính hợp hiến, hợp pháp trong tổ chức hoạt động của Nhà nước, đã tạo cơ hội cho tổ chức Hội Luật gia tích cực tham gia vào các hoạt động quản lý Nhà nước nhằm“Xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc xã hội chủ nghĩa”.

Tham gia xây dựng pháp luật là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Hội Luật gia thành phố. Trong nhiệm kỳ vừa qua, các hoạt động tham gia xây dựng pháp luật của Hội ngày càng được nâng cao, góp phần tích cực vào việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật của Nhà nước. Đã tham gia góp ý xây dựng 185 dự thảo văn bản pháp luật có chất lượng trong công tác cải cách tư pháp, cải cách hành chính như: Bộ luật Dân sự sửa đổi, Bộ luật Hình sự sửa đổi, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Luật tố tụng hành chính, Bộ Luật Hình sự, Bộ luật tố tụng hình sự, Luật Thi hành án hình sự, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật về thuế, Luật Lâm nghiệp …., và nhiều dự thảo văn bản pháp luật liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.

Công tác tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật; tư vấn pháp luật và trợ giúp pháp lý: Công tác tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật có vị trí, vai trò rất quan trọng trong tổ chức và hoat động của Hội, là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục. Trong nhiệm kỳ vừa qua, công tác tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật tiếp tục được đẩy mạnh, phạm vi các hoạt động được mở rộng, nội dung và hình thức ngày càng phong phú, đa dạng và thực chất hơn, góp phần kịp thời phổ biến các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nâng cao hiểu biết về pháp luật, ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật của các tổ chức và cá nhân trong xã hội, góp phần nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân.

Nhiệm kỳ qua, Hội Luật gia thành phố và các Chi hội Luật gia cơ sở đã tổ chức 507 đợt tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật với 52 nghìn lượt người tham gia. Phối hợp với Hội Luật gia tỉnh, Hội đồng phối hợp công tác phổ biến giáo dục pháp luật thành phố và các cơ quan ban ngành, đơn vị thực hiện 130 đợt tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho hơn 15 nghìn lượt người tham dự; phối hợp cấp phát 3.600 các loại tài liệu pháp luật, tờ rơi, tờ gấp… Bên cạnh đó, các Hội viên đã tích cực tham gia viết hơn 140 tin, bài, chuyên đề nghiệp vụ trên các báo, tạp chí trung ương và địa phương. Phối hợp với các cơ quan, ban ngành, đoàn thể tổ chức 64 cuộc thi, hội thi tìm hiểu pháp luật về Hiến pháp, an toàn giao thông, tìm hiểu Bộ luật lao động, hòa giải cơ sở thu hút đông đảo hội viên tham gia. Tích cực Hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (11/9).

Công tác tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý và hòa giải ở cơ sở được xác định là những hoạt động cơ bản, thường xuyên, đúng với chức năng, nhiệm vụ của Hội. Trong nhiệm kỳ qua, các Chi hội Luật gia cơ sở quan tâm đẩy mạnh, tổ chức được nhiều hoạt động thiết thực và có hiệu quả, cung cấp cho người dân và các tổ chức có trách nhiệm những ý kiến, dịch vụ pháp luật kịp thời và có chất lượng, giúp cho nhiều người dân, nhất là các đối tượng là người nghèo, người thuộc đối tượng chính sách và những nhóm người yếu thế trong xã hội tiếp cận với pháp luật, nâng cao hiểu biết về pháp luật, chủ động tham gia vào các quan hệ pháp luật, giúp chính quyền tháo gỡ một số khó khăn trong công tác quản lý ở cơ sở, góp phần giảm bớt tình trạng khiếu kiện, tăng cường khối đoàn kết toàn dân, giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Hội Luật gia thành phố đã phối hợp Trung tâm tư vấn pháp luật của Hội Luật gia tỉnh và Trung tâm trợ giúp pháp lý của Sở Tư pháp tổ chức tư vấn pháp luật và trợ giúp pháp lý cho đối tượng là người nghèo, đối tượng chính sách bằng nhiều hình thức khác nhau như: tư vấn trực tiếp, tư vấn qua điện thoại, trên các bản tin... Đã tham gia tư vấn 425 vụ việc với 425 người được tư vấn; tổ chức 5 cuộc tư vấn lưu động cho 300 lượt người; trợ giúp pháp lý 703 vụ việc.

Tham gia các hoạt động chính trị, pháp lý phục vụ nhiệm vụ chính trị, kinh tế, xã hội và an ninh trật tự của địa phương: Là tổ chức mang tính chính trị xã hội nghề nghiệp, trong nhiệm kỳ qua, Hội Luật gia thành phố đã tích cực tham gia các hoạt động chính trị pháp lý phục vụ nhiệm vụ chính trị - kinh tế - xã hội ở địa phương. Đã tham mưu cho Thường vụ Thành ủy, UBND thành phố xây dựng báo cáo tổ chức sơ kết 5 năm thực hiện Kết luận số 19-KL/TW ngày 23/5/2012 của Ban Bí thư Trung ương Đảng và 4 năm thực hiện Chỉ thị số 08/CT-TTg ngày 24/5/2013 của Thủ tướng Chính phủ về công tác Hội Luật gia; Báo cáo sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị 17-CT/TW ngày 28/8/2012 gắn với việc thực hiện Kết luận số 102-KL/TW ngày 22/9/2014 của Bộ Chính trị về Hội quần chúng; tham mưu cho UBND thành phố Đồng Hới ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án “xã hội hóa công tác phổ biến giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý giai đoạn 2012 - 2016 đến năm 2021 trên địa bàn thành phố”.

Các hội viên trong các cơ quan Đảng, Chính quyền đã tham gia 552 cuộc tiếp công dân; 408 buổi tiếp xúc cử tri với đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố và xã, phường; phối hợp tham gia giải quyết nhiều vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân; tham gia vào các đoàn giám sát, kiểm tra việc thi hành pháp luật của thành phố. Qua đó nắm bắt tình hình, tư tưởng, tâm lý của tổ chức, cá nhân nhằm giúp các cơ quan có thẩm quyền trong giải quyết công việc, đồng thời có cơ sở để tư vấn pháp luật cho công dân. Các Chi hội Luật gia trong các cơ quan tiến hành tố tụng trên địa bàn thành phố đã điều tra, truy tố, xét xử 612 vụ, với 905 đối tượng. Quá trình điều tra, truy tố, xét xử, đảm bảo đúng trình tự, thủ tục luật định, không để xảy ra oan sai đồng thời không để lọt tội phạm, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức.

Trong hoạt động hòa giải ở cơ sở, các Chi hội đã phối hợp với chính quyền địa phương kiện toàn lại 148 tổ hòa giải, với 952 thành viên; đã hoà giải thành 653 vụ, đạt 93% đối với các vụ việc tranh chấp về dân sự, đất đai, môi trường, hôn nhân và gia đình...

Hoạt động phản biện xã hội: Nhận thức nhiệm vụ và vai trò, trách nhiệm của Hội viên trong việc góp phần tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, Hội Luật gia thành phố đã phối hợp Ủy ban MTTQVN thành phố và các ban ngành, cơ quan đơn vị của thành phố thực hiện cơ chế giám sát có hiệu quả việc tuân thủ pháp luật của cơ quan, tổ chức trong xã hội thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý, tư vấn pháp luật, hoà giải, đại diện, bào chữa, kiến nghị. Hội Luật gia thành phố đã quan tâm đến việc thực hiện pháp luật, coi trọng công tác xây dựng pháp luật và phản biện xã hội, giúp các cơ quan nhà nước, cơ quan tư pháp giải quyết vụ việc một cách chính xác, khách quan, công bằng và kịp thời, tạo niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Đã phát huy tốt công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy chế dân chủ, thông qua công tác hòa giải, tư vấn trên các lĩnh vực như: hôn nhân và gia đình, tranh chấp đất đai, mâu thuẫn, xích mích trong cộng đồng dân cư đều được bàn bạc giải quyết thấu tình đạt lý.

Công tác xây dựng tổ chức Hội và phát triển hội viên: Trong nhiệm kỳ qua Hội Luật gia thành phố đã quan tâm xây dựng và phát triển tổ chức để đáp ứng yêu cầu mở rộng và nâng cao chất lượng hoạt động của toàn Hội. Đến nay, Hội có 23 Chi hội Luật gia trực thuộc, với 408 hội viên. Một trong những chuyển biến tích cực đáng ghi nhận của Hội Luật gia thành phố là đơn vị đầu tiên trong toàn tỉnh có 100% xã, phường có tổ chức Hội Luật gia. Các Hội viên Hội Luật gia đều có phẩm chất đạo đức tốt, có sức khỏe tốt, có độ dày và chiều sâu trong lĩnh vực pháp luật quản lý nhà nước và hoạt động chính trị xã hội, xử lý công việc kịp thời, đảm bảo đúng quy trình, quy định của pháp luật.

Công tác phát triển hội viên đã được chú trọng và tập hợp ngày càng nhiều luật gia có phẩm chất, năng lực, kinh nghiệm và đạo đức nghề nghiệp đã và đang làm công tác pháp luật trong các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội tham gia tổ chức hội. Trong nhiệm kỳ đã phát triển được 54 hội viên mới, vượt 16,6% so với chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội lần thứ II, nhiệm kỳ 2014 - 2019 đề ra. Nâng tổng số hội viên của Hội Luật gia thành phố lên 408 hội viên.

Nhìn lại 5 năm qua, trong thực hiện nhiệm vụ của Hội cũng phải trải qua những khó khăn và thách thức nhất định nhưng tất cả đều vượt qua được, đó là sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp đã tạo động lực, giúp Hội Luật gia thành phố hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Phát huy những kết quả đã đạt được trong nhiệm kỳ 2014 - 2019, Đại hội Đại biểu Hội Luật gia thành phố lần thứ III, nhiệm kỳ 2019 - 2024 đề ra mục tiêu và phương hướng hoạt động của Hội Luật gia thành phố, đó là:

- Tiếp tục quán triệt sâu sắc, nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của Hội Luật gia; thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp đã đề ra trong Chỉ thị số 56-CT/TW của Bộ Chính trị về việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác của Hội Luật gia Việt Nam và Kết luận số 19/KL-TW của Ban Bí thư về tổng kết thực hiện Chỉ thị số 56-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa VIII) về việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác của Hội Luật gia Việt Nam; Thông báo số 50/TB/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng; Chỉ thị số 08/2013/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội Luật gia Việt Nam trong tình hình mới.

- Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Cấp ủy, chính quyền đối với Hội Luật gia thành phố và các Chi hội Luật gia trực thuộc hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích Điều lệ của Hội Luật gia Việt Nam; hướng dẫn nội dung, phương thức hoạt động nhằm đổi mới và nâng cao chất lượng công tác của Hội.

- Làm tốt công tác đối ngoại nhân dân tạo sự đồng thuận trong việc thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tích cực đấu tranh, bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc, ngăn chặn, phản bác những luận điệu sai trái của các thế lực thù địch; bảo vệ nền tảng tư tưởng chính trị, cương lĩnh, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

- Quan tâm, hỗ trợ điều kiện cho các Chi hội để hoạt động theo quy định của Luật phổ biến, giáo dục pháp luật. Tạo điều kiện cho các Chi hội nghiên cứu, khảo sát những nơi có trình độ dân trí thấp để giúp cho người dân chuẩn tiếp cận pháp luật, tiếp cận thông tin và có trách nhiệm tìm hiểu, học tập pháp luật, góp phàn xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật.

- Quan tâm chỉ đạo công tác củng cố và phát triển tổ chức Hội và hội viên; phấn đấu hết nhiệm kỳ thành lập 01 đến 02 Chi hội tại những đơn vị đủ điều kiện. Xây dựng đội ngũ luật gia làm nòng cốt trong việc thi hành pháp luật ở cơ sở. Chú trọng lựa chọn những người có năng lực, trách nhiệm, tâm huyết, có kiến thức pháp luật để làm cán bộ chủ chốt của các Chi hội.

- Thường xuyên quan hệ, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, cơ quan, đơn vị có tổ chức Chi hội Luật gia; chủ động đề xuất kế hoạch, kịp thời thực hiện các giải pháp đã được đề ra trong Chỉ thị số 56-CT/TW của Bộ Chính trị và Kết luận số 19/KL-TW của Ban Bí thư. Phối hợp với các cơ quan, ban ngành có liên quan theo dõi, chỉ đạo các Chi hội Luật gia cơ sở hoàn thành nhiệm vụ được giao.

- Phát huy vai trò của Hội Luật gia với tư cách là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố, đồng thời mở rộng và tăng cường quan hệ với các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tăng cường mối quan hệ phối hợp trong các hoạt động nghiên cứu khoa học, giám sát và phản biện xã hội và thực hiện chủ trương xã hội hoá của Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực pháp luật.

Với tinh thần “Đoàn kết - đổi mới - xây dựng Hội Luật gia thành phố Đồng Hới vững mạnh toàn diện”, mà Đại hội Đại biểu Hội Luật gia thành phố Đồng Hới lần thứ III, nhiệm kỳ 2019 - 2024 đã đề ra. Hội Luật gia thành phố ra sức phấn đấu, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, tu dưỡng, rèn luyện giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ, vững vàng về chính trị tư tưởng, tận tụy với nghề, vì dân, vì công lý, cùng nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần xứng đáng vào công cuộc phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng thành phố Đồng Hới ngày càng giàu đẹp, văn minh.

                                                   Nguyễn Ngọc Nam