Gần 90 vẫn đam mê nghề câu, lưới

In bài Gửi

Xem với cỡ chữ : A- A A+

Đó là cụ Nguyễn Mai ở tổ dân phố 6 phường Hải Thành, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình, người ngư dân suốt đời gắn bó với nghề khai thác hải sản. Năm nay cụ đã 88 tuổi nhưng vẫn khỏe mạnh, hoạt bát, mắt sáng không phải đeo kính nhưng vẫn làm câu, vá lưới thoăn thoắt. Mới đây trong đêm xuất hành ra sông đầu xuân, cụ đã câu được một con cá trồi nặng 8 kg, giá bán 1,7 triệu đồng, bà con, bạn bè ai cũng mừng cho cụ. Gặp chúng tôi trên bờ sông Nhật Lệ, cụ cười vui vẻ: "Suốt mấy tháng mùa đông mưa gió không ra sông được, tôi nhớ lắm. Hôm rồi trời ấm, nước trong tôi chèo thuyền ra câu thử ai ngờ gặp may, trúng đậm".

Sinh năm 1931 bên bờ sông Nhật Lệ, thuở thiếu thời cụ đã được cha ông truyền dạy cho nghề câu, lưới để khi vừa trưởng thành cụ đã là một ngư dân thực thụ, vững tay chèo lái, chui sóng luồn gió, vào lộng ra khơi, đánh bắt cá mực đem về nuôi sống gia đình. Trong 9 năm trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược, cụ là chiến sỹ du kích làm nhiệm vụ liên lạc, chuyển giao tài liệu cho các đơn vị dân quân trong thị xã Đồng Hới. Từ khi giặc Mỹ mở rộng chiến tranh xâm lược, đánh phá miền Bắc nước ta, cụ cùng các xã viên hợp tác xã đánh cá Đông Thành kiên quyết bám thuyền, bám biển, "một tấc không đi, một ly không rời" vừa sản xuất giỏi vừa chiến đấu giỏi. Ban ngày tay súng tay chèo ra khơi đánh cá, đêm về tuần tra canh gác phòng chống biệt kích đổ bộ, bảo vệ bờ biển, bảo vệ xóm làng. Trong những năm 1966, 1967, 1968, cụ đã nhiều lần cùng đồng đội chèo thuyền vượt biển ra Hà Tĩnh, Nghệ An chuyên chở lương thực, thực phẩm tiếp tế cho bộ đội ăn no đánh thắng. Trong những chuyến đi ấy, nhờ mưu trí, dũng cảm cụ đã cùng đoàn thuyền lướt trên thủy lôi, từ trường giặc thù mà tiến, đưa hàng an toàn tới đích hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Năm 1966 cụ vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, được Ty Thủy sản Quảng Bình vinh danh là "Ngư dân đánh cá giỏi". Năm 1967 cụ lại được bầu là Chiến sĩ thi đua của lực lượng dân quân tự vệ địa phương.

Năm 1975 miền Nam hoàn toàn giải phóng, non sông thu về một mối, trở lại với công cuộc tái kiến thiết đất nước, xây dựng hòa bình, cụ được bầu là Phó Chủ nhiệm phụ trách kỹ thuật của Hợp tác xã đánh cá Đồng Thành. Tại đây cụ đã đem trí tuệ, kinh nghiệm và công sức cùng tập thể xã viên chuyển đổi nghề nghiệp từ thủ công lên cơ giới, trang bị nhiều nghề câu, lưới trên một đầu phương tiện tàu thuyền, giúp hợp tác xã đạt sản lượng cao, cải thiện đời sống nhân dân. Sau ngày mô hình hợp tác xã không còn tồn tại, cụ về cùng các con đóng mới tàu thuyền tiếp tục ra khơi đánh cá. 15 năm trở lại đây, khi các con đã dày dặn kinh nghiệm, vững vàng nơi đầu sóng ngọn gió thì cụ trở về với nghề câu cá sông để vừa có thời gian nghỉ ngơi, vừa tham gia công tác xã hội.

Cụ Mai cho biết: "Câu sông cũng như câu biển, tất cả đều yêu cầu kỹ thuật cao, tự làm câu, móc mồi đến lùa cá. Người xưa nói "nhất cá cắn câu, nhì trâu bạng chắc" tức là khi cá đã mắc câu rồi thì nó chạy rất khỏe, nếu kỹ thuật không cao thì dễ làm câu đứt, cá mất. Ngoài ra còn phải biết tính toán trăng nước để giăng câu, bủa lưới chớp thời cơ. Có hai yếu tố đảm bảo thắng lợi mà các cụ đã dạy, yêu cầu người đi câu phải nghiêm túc thực hiện, đó là "ngồi lâu - câu bền", ngồi câu chính là kiên trì chờ đợi trăng nước và câu bền chính là kỹ thuật cao. Người ngư dân nào làm đúng hai yếu tố trên thì chẳng bao giờ thất bại".

Hơn 15 năm qua, với chiếc thuyền con cụ đã có hàng ngàn đêm thả câu trên dòng Nhật Lệ mà đêm được nhiều nhất là 3 con cá trồi và năm nhiều nhất là 25 con trị giá trên 25 triệu đồng chưa kể các loại cá hồng, mú, đém, mực lá… Về mùa hè hầu hết đêm nào cụ cũng chèo thuyền ra sông vừa câu vừa hóng mát. Về mùa động gió, cụ ở nhà giúp các con làm câu, vá lưới, nghỉ ngơi và tham gia công tác đoàn thể. Hiện cụ đang là hội viên Hội Người cao tuổi, hội viên Cựu chiến binh phường Hải Thành và cụ cũng đã từng tổ trưởng các đoàn thể đó.

Hỏi về yếu tố giúp cụ gần 90 tuổi vẫn khỏe mạnh, mắt sáng, vững tay chèo thuyền ra sông câu cá, cụ chia sẻ: "Nghề câu lưới từ lâu đã thấm vào máu thịt của tôi, chính nó đã giúp các thế hệ gia đình tôi có cuộc sống lương thiện, ấm no, hạnh phúc. Nhờ đi câu mà tôi cảm nhận được mình đang sống vui, sống khỏe và sống có ích, chính vì vậy mà cho dù tuổi có cao hơn nữa tôi vẫn tiếp tục hành nghề cho đến khi nào sức khỏe không còn cho phép nữa mới thôi".

Được biết với sự cống hiến cho hai cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại của dân tộc, cụ Nguyễn Mai đã vinh dự được Nhà nước tặng thưởng: 1 Huy chương Kháng chiến chống Pháp hạng nhì, 1 Huy chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng nhất cùng giấy khen của ngành Thủy sản Quảng Bình và chính quyền phường xã.

Tạm biệt cụ ra về mà lòng chúng tôi đầy cảm phục, một người dân bình thường, một lão ngư đã cống hiến suốt đời cho ngành khai thác hải sản, đến nay tuổi đã vào lớp thượng thọ mà vẫn đam mê với nghề câu, lưới. Xin chúc cụ luôn sống khỏe, sống thọ để làm chổ dựa cho gia đình và các thế hệ con cháu. Chúc cụ dành thắng lợi trong mùa câu mới 2018./.

Trần Ngọc Phơn